Chấm dứt hợp đồng lao động sai trình tự có thể khiến doanh nghiệp bị kiện, bồi thường lớn. Làm thế nào để chấm dứt hợp đồng lao động đúng luật và an toàn?
Trong quản trị nhân sự, chấm dứt hợp đồng lao động là một trong những quyết định nhạy cảm và tiềm ẩn rủi ro pháp lý cao. Thực tế cho thấy, rất nhiều vụ tranh chấp lao động không xuất phát từ việc doanh nghiệp muốn chấm dứt hợp đồng, mà từ cách thức chấm dứt sai quy định: sai lý do, sai trình tự, thiếu hồ sơ hoặc xử lý quá vội vàng.
Điều đáng nói là doanh nghiệp thường tin rằng mình “có lý”, nhưng khi ra tranh chấp lại thua kiện hoặc phải bồi thường. Vậy chấm dứt hợp đồng lao động thế nào để không bị kiện, và đâu là những điểm doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý?
Khác với quan hệ thương mại, quan hệ lao động được pháp luật bảo vệ người lao động ở mức độ cao. Chỉ cần doanh nghiệp:
Áp dụng sai căn cứ chấm dứt
Làm thiếu một bước trong trình tự
Không chứng minh được lỗi hoặc lý do
Thì dù có lý do thực tế, doanh nghiệp vẫn có thể bị coi là chấm dứt trái pháp luật.
Trong nhiều vụ việc, sai sót không nằm ở nội dung, mà nằm ở thủ tục pháp lý.
Bước đầu tiên và quan trọng nhất là xác định đúng căn cứ chấm dứt theo quy định pháp luật và hợp đồng đã ký.
Đây là cách an toàn nhất nếu hai bên đạt được thống nhất. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần:
Lập văn bản thỏa thuận rõ ràng
Ghi nhận đầy đủ quyền lợi người lao động
Tránh thỏa thuận mơ hồ, dễ bị khiếu kiện về sau
Nhiều doanh nghiệp chủ quan cho rằng “đã thỏa thuận rồi là xong”, nhưng văn bản không chặt chẽ vẫn có thể phát sinh tranh chấp.
Doanh nghiệp chỉ được đơn phương chấm dứt trong các trường hợp luật cho phép, ví dụ:
Người lao động thường xuyên không hoàn thành công việc
Doanh nghiệp thay đổi cơ cấu, công nghệ
Lý do kinh tế hoặc sáp nhập, giải thể
Vấn đề nằm ở chỗ: doanh nghiệp phải chứng minh được căn cứ này bằng hồ sơ, quy trình, đánh giá nội bộ hợp pháp.
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp cho rằng:
Nhân sự làm việc kém là “ai cũng thấy”
Vi phạm kỷ luật là “rõ ràng”
Tái cấu trúc là “việc nội bộ”
Tuy nhiên, khi xảy ra tranh chấp, cảm nhận không phải là chứng cứ. Nếu doanh nghiệp không có:
Quy chế đánh giá công việc
Biên bản nhắc nhở, xử lý vi phạm
Hồ sơ tái cấu trúc hợp pháp
Thì rất dễ thua kiện dù bản chất có lý.
Một trong những nguyên nhân khiến doanh nghiệp bị kiện nhiều nhất là không tuân thủ thời hạn và trình tự chấm dứt.
Doanh nghiệp cần:
Thông báo bằng văn bản
Đúng thời hạn theo loại hợp đồng
Ghi rõ lý do, căn cứ pháp lý
Việc thông báo miệng, email không chính thức hoặc thông báo thiếu căn cứ đều rất dễ bị coi là vi phạm.
Nhiều doanh nghiệp vì áp lực vận hành nên:
Yêu cầu người lao động nghỉ việc ngay
Cắt quyền truy cập, ngừng công việc trước thời hạn
Không cho người lao động hoàn tất nghĩa vụ
Những hành động này có thể trở thành chứng cứ bất lợi cho doanh nghiệp nếu xảy ra tranh chấp.
Ngay cả khi việc chấm dứt là hợp pháp, doanh nghiệp vẫn có thể bị kiện nếu không thanh toán đầy đủ quyền lợi.
Doanh nghiệp cần rà soát:
Tiền lương, phụ cấp còn lại
Tiền phép chưa nghỉ
Trợ cấp thôi việc (nếu có)
Các nghĩa vụ khác theo hợp đồng và nội quy
Việc chậm hoặc thiếu thanh toán thường là nguyên nhân trực tiếp khiến người lao động khởi kiện, dù ban đầu không có ý định tranh chấp.
Hồ sơ nội bộ chính là “lá chắn” pháp lý của doanh nghiệp khi chấm dứt hợp đồng lao động.
Doanh nghiệp cần đảm bảo:
Nội quy lao động được ban hành và đăng ký đúng quy định
Quy chế đánh giá, kỷ luật rõ ràng
Quy trình xử lý có biên bản, chữ ký đầy đủ
Thiếu các hồ sơ này, doanh nghiệp rất khó chứng minh tính hợp pháp của quyết định chấm dứt.
Nhiều doanh nghiệp sử dụng:
Mẫu hợp đồng lỗi thời
Điều khoản không còn phù hợp pháp luật hiện hành
Khi xảy ra tranh chấp, các điều khoản này có thể bị tuyên vô hiệu, khiến doanh nghiệp mất lợi thế.
Doanh nghiệp không cần đợi đến khi bị kiện mới tìm luật sư. Luật sư nên tham gia:
Trước khi ra quyết định chấm dứt
Khi có dấu hiệu mâu thuẫn với người lao động
Khi thực hiện tái cấu trúc, cắt giảm nhân sự
Việc tham vấn sớm giúp doanh nghiệp điều chỉnh cách làm, tránh rủi ro kiện tụng về sau.
Với tư vấn pháp lý thường xuyên, luật sư sẽ:
Rà soát hợp đồng lao động và hồ sơ nhân sự
Tư vấn căn cứ và phương án chấm dứt phù hợp
Chuẩn hóa quy trình, biểu mẫu pháp lý
Hỗ trợ doanh nghiệp xử lý tình huống nhạy cảm
Nhờ đó, doanh nghiệp chủ động phòng ngừa tranh chấp, thay vì xử lý bị động khi sự việc đã phát sinh.
DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên và pháp luật lao động cho doanh nghiệp.
Thông qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:
Rà soát và chuẩn hóa hợp đồng lao động
Tư vấn chấm dứt hợp đồng đúng căn cứ, đúng trình tự
Phòng ngừa tranh chấp và rủi ro bị kiện
Đồng hành cùng doanh nghiệp trong mọi tình huống nhân sự nhạy cảm
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
