Khi bị thanh tra, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý để tránh bị xử phạt, truy thu. Thiếu sót nhỏ có thể dẫn đến rủi ro lớn.
Không ít doanh nghiệp chỉ thực sự “để ý” đến pháp lý khi nhận được quyết định thanh tra, kiểm tra từ cơ quan nhà nước. Lúc này, tâm lý chung thường là lo lắng, bị động và cuống cuồng rà soát hồ sơ. Thực tế cho thấy, rất nhiều quyết định xử phạt không xuất phát từ hành vi cố ý, mà do doanh nghiệp không chuẩn bị đầy đủ hoặc không sắp xếp đúng hồ sơ pháp lý.
Vậy khi bị thanh tra, doanh nghiệp cần chuẩn bị những hồ sơ pháp lý nào để làm việc hiệu quả với cơ quan chức năng và giảm thiểu rủi ro?
Tùy theo phạm vi và quyết định thanh tra, cơ quan nhà nước có thể kiểm tra một hoặc nhiều nội dung sau:
Tư cách pháp lý và điều kiện kinh doanh
Việc tuân thủ pháp luật lao động, bảo hiểm
Nghĩa vụ thuế, kế toán, hóa đơn
Việc thực hiện các nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin
Dù nội dung cụ thể khác nhau, nhưng điểm chung là cơ quan thanh tra sẽ yêu cầu doanh nghiệp xuất trình hồ sơ pháp lý chứng minh việc tuân thủ.
Dưới đây là các nhóm hồ sơ quan trọng nhất mà doanh nghiệp cần chuẩn bị ngay khi có thông báo thanh tra.
Đây là nhóm hồ sơ đầu tiên và gần như luôn được yêu cầu.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (đối với doanh nghiệp FDI)
Giấy phép kinh doanh ngành nghề có điều kiện (nếu có)
Hồ sơ điều chỉnh, thay đổi đăng ký (nếu đã từng thay đổi)
Một lỗi phổ biến là doanh nghiệp có giấy phép nhưng hồ sơ điều chỉnh không đầy đủ hoặc không thống nhất, dẫn đến bị đánh giá là không tuân thủ.
Cơ quan thanh tra ngày càng chú trọng đến quản trị nội bộ, không chỉ nhìn vào giấy phép.
Doanh nghiệp cần rà soát:
Điều lệ công ty hiện hành
Quyết định bổ nhiệm người đại diện, người quản lý
Quy chế, quy trình nội bộ (nếu có)
Biên bản, nghị quyết liên quan đến hoạt động quan trọng
Việc thiếu hoặc không cập nhật các hồ sơ này có thể khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi giải trình.
Trong thực tế, lao động và bảo hiểm là mảng khiến nhiều doanh nghiệp bị xử phạt nặng nhất khi thanh tra.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ:
Hợp đồng lao động đúng loại và đúng thời điểm
Hồ sơ tuyển dụng, thử việc
Nội quy lao động (đã đăng ký nếu thuộc diện bắt buộc)
Thang, bảng lương, quy chế trả lương
Chỉ một sai sót nhỏ trong hợp đồng lao động hoặc nội quy cũng có thể dẫn đến xử phạt và truy thu.
Cơ quan thanh tra thường kiểm tra:
Hồ sơ tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế
Chứng từ đóng bảo hiểm
Hồ sơ an toàn, vệ sinh lao động
Biên bản huấn luyện, đào tạo an toàn
Nhiều doanh nghiệp bị truy thu bảo hiểm nhiều năm liền do không rà soát định kỳ các hồ sơ này.
Đây là nhóm hồ sơ có phạm vi rộng và tác động tài chính lớn nếu có sai sót.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
Sổ sách kế toán
Báo cáo tài chính
Hồ sơ kê khai và quyết toán thuế
Hóa đơn, chứng từ liên quan
Trong nhiều trường hợp, thanh tra thuế không chỉ kiểm tra một năm, mà có thể xem xét lại nhiều kỳ trước, khiến doanh nghiệp bị truy thu và phạt chậm nộp.
Một nhóm hồ sơ thường bị bỏ quên nhưng lại dễ bị xử phạt là nghĩa vụ báo cáo định kỳ.
Tùy loại hình doanh nghiệp, có thể bao gồm:
Báo cáo đầu tư (đối với doanh nghiệp FDI)
Báo cáo lao động
Báo cáo hoạt động theo giấy phép con
Nhiều doanh nghiệp có đầy đủ giấy phép nhưng vẫn bị phạt vì không nộp hoặc nộp chậm các báo cáo này.
Thực tế cho thấy, doanh nghiệp thường gặp khó khăn vì:
Hồ sơ phân tán ở nhiều bộ phận
Không rà soát pháp lý định kỳ
Thiếu người hiểu rõ tổng thể pháp lý doanh nghiệp
Chỉ chuẩn bị hồ sơ khi đã có quyết định thanh tra
Cách tiếp cận này khiến doanh nghiệp luôn ở thế bị động, dễ sai sót và khó giải trình.
Một sai lầm phổ biến là coi việc chuẩn bị hồ sơ thanh tra là đối phó tạm thời. Trên thực tế, đây là cơ hội để doanh nghiệp:
Rà soát lại toàn bộ hệ thống pháp lý
Phát hiện và khắc phục rủi ro tiềm ẩn
Chuẩn hóa hồ sơ cho các đợt kiểm tra sau
Doanh nghiệp làm tốt công tác chuẩn bị thường:
Ít bị xử phạt
Thời gian thanh tra ngắn hơn
Được đánh giá mức độ tuân thủ tốt
Thay vì chờ đến khi bị kiểm tra mới “chạy hồ sơ”, nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn tư vấn pháp lý thường xuyên như một giải pháp phòng ngừa.
Luật sư tư vấn thường xuyên sẽ:
Rà soát hồ sơ pháp lý định kỳ
Cảnh báo những điểm dễ bị thanh tra
Hướng dẫn doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ
Hỗ trợ giải trình khi làm việc với cơ quan nhà nước
Nhờ đó, khi có thanh tra, doanh nghiệp không rơi vào trạng thái hoảng loạn.
Chi phí cho tư vấn pháp lý thường xuyên thấp hơn rất nhiều so với:
Tiền phạt hành chính
Truy thu thuế, bảo hiểm
Chi phí xử lý hậu quả kéo dài
Quan trọng hơn, doanh nghiệp giữ được sự ổn định trong vận hành và uy tín.
DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên và hỗ trợ doanh nghiệp làm việc với cơ quan thanh tra.
Thông qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:
Rà soát và chuẩn hóa hồ sơ pháp lý
Chuẩn bị trước cho các đợt thanh tra, kiểm tra
Cảnh báo sớm rủi ro dễ bị xử phạt
Đồng hành, hỗ trợ giải trình khi cần thiết
DEDICA giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ – giảm rủi ro – yên tâm vận hành.
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
