Doanh nghiệp dễ vướng tranh chấp thương mại ở giai đoạn nào?

09/01/2026

Mục lục

Tranh chấp thương mại thường không đến bất ngờ mà hình thành từ các giai đoạn quen thuộc trong kinh doanh. Doanh nghiệp dễ vướng tranh chấp ở thời điểm nào?

Doanh nghiệp dễ vướng tranh chấp thương mại ở giai đoạn nào?

Trong suy nghĩ của nhiều doanh nghiệp, tranh chấp thương mại thường được xem là rủi ro “xa vời” và chỉ xảy ra khi đối tác cố tình vi phạm. Thực tế lại cho thấy điều ngược lại: phần lớn tranh chấp không xuất phát từ ác ý, mà từ những sai sót pháp lý tích tụ qua từng giai đoạn vận hành.

Điều nguy hiểm là các sai sót này không gây hậu quả ngay, khiến doanh nghiệp chủ quan. Đến khi tranh chấp bùng phát, doanh nghiệp mới nhận ra rằng vấn đề đã hình thành từ rất sớm. Vậy doanh nghiệp thường vướng tranh chấp thương mại ở những giai đoạn nào?

ảnh website dedica - 2026-01-09T143609.588.webp

Giai đoạn đàm phán – nơi rủi ro bắt đầu nhưng thường bị xem nhẹ

Nhiều doanh nghiệp cho rằng đàm phán chỉ là bước “trao đổi miệng”, hợp đồng mới là quan trọng. Đây chính là điểm khởi đầu của nhiều tranh chấp.

Thỏa thuận không được ghi nhận đầy đủ

Trong quá trình đàm phán, doanh nghiệp thường:

  • Cam kết miệng về giá, tiến độ, chất lượng

  • Thống nhất qua email, tin nhắn rời rạc

  • Điều chỉnh điều kiện nhiều lần nhưng không hệ thống lại

Khi hợp đồng được ký, nhiều nội dung đã thỏa thuận không được thể hiện rõ, tạo ra khoảng trống để các bên hiểu khác nhau.

Kỳ vọng khác nhau ngay từ đầu

Một bên kỳ vọng:

  • Hợp tác dài hạn

Bên còn lại chỉ:

  • Thực hiện từng giao dịch

Sự lệch pha này, nếu không được làm rõ bằng điều khoản pháp lý, sẽ bùng phát thành tranh chấp khi lợi ích thay đổi.

Giai đoạn ký kết hợp đồng – “điểm nóng” của tranh chấp thương mại

Hợp đồng ký vội, thiếu rà soát pháp lý

Đây là giai đoạn doanh nghiệp dễ vướng tranh chấp nhất. Áp lực kinh doanh khiến nhiều doanh nghiệp:

  • Dùng hợp đồng mẫu có sẵn

  • Sao chép hợp đồng của đối tác

  • Chỉ chỉnh giá và thời hạn

Hệ quả là:

  • Điều khoản mơ hồ, thiếu cơ chế xử lý vi phạm

  • Phân bổ rủi ro bất lợi

  • Không dự liệu tình huống xấu

Khi xảy ra tranh chấp, chính hợp đồng lại trở thành bất lợi lớn nhất.

Điều khoản “tưởng chặt chẽ” nhưng không khả thi

Nhiều doanh nghiệp tin rằng hợp đồng đã an toàn vì có:

  • Phạt vi phạm cao

  • Bồi thường thiệt hại chung chung

Tuy nhiên, nếu điều khoản:

  • Trái quy định pháp luật

  • Không có cơ chế chứng minh

  • Không rõ cách áp dụng

thì khi tranh chấp, doanh nghiệp không được bảo vệ như kỳ vọng.

Giai đoạn thực hiện hợp đồng – tranh chấp âm thầm hình thành

Thực hiện khác với nội dung đã ký

Trong quá trình vận hành, doanh nghiệp thường:

  • Điều chỉnh cách thực hiện cho “linh hoạt”

  • Chấp nhận thay đổi theo yêu cầu đối tác

  • Thỏa thuận miệng thay cho phụ lục hợp đồng

Những thay đổi này không được pháp lý hóa, khiến:

  • Quyền – nghĩa vụ không còn rõ ràng

  • Chứng cứ trở nên yếu khi tranh chấp phát sinh

Quản lý chứng cứ kém

Nhiều doanh nghiệp:

  • Không lập biên bản nghiệm thu

  • Không xác nhận thay đổi tiến độ

  • Không lưu trữ email, tài liệu đầy đủ

Khi tranh chấp xảy ra, doanh nghiệp không chứng minh được mình đã thực hiện đúng, dù thực tế có làm.

Giai đoạn phát sinh vi phạm – xử lý sai làm tranh chấp leo thang

Phản ứng cảm tính khi đối tác vi phạm

Khi đối tác chậm thanh toán hoặc vi phạm nghĩa vụ, doanh nghiệp thường:

  • Dừng thực hiện ngay

  • Đơn phương chấm dứt hợp đồng

  • Áp dụng biện pháp mạnh theo cảm tính

Nếu không đánh giá căn cứ pháp lý và trình tự, doanh nghiệp có thể tự biến mình thành bên vi phạm, dù đối tác sai trước.

Không tham vấn luật sư kịp thời

Nhiều doanh nghiệp chỉ tìm luật sư khi:

  • Đã gửi văn bản chấm dứt

  • Đã ngừng thực hiện nghĩa vụ

Ở thời điểm này, không gian xử lý đã bị thu hẹp, và rủi ro tranh chấp chính thức gần như không tránh khỏi.

Giai đoạn thanh toán – nơi tranh chấp thường bùng phát

Điều khoản thanh toán không rõ ràng

Tranh chấp thương mại rất часто xoay quanh:

  • Thời điểm thanh toán

  • Điều kiện thanh toán

  • Nghĩa vụ xuất hóa đơn, chứng từ

Nếu hợp đồng không quy định rõ:

  • Điều kiện được thanh toán

  • Hệ quả khi chậm thanh toán

thì mỗi bên sẽ diễn giải theo cách có lợi cho mình.

Dòng tiền căng thẳng làm gia tăng mâu thuẫn

Khi một bên gặp khó khăn tài chính, tranh chấp:

  • Dễ chuyển từ thương lượng sang đối đầu

  • Dễ bị đẩy lên mức kiện tụng

Ở giai đoạn này, chuẩn bị pháp lý từ trước đóng vai trò quyết định.

Giai đoạn chấm dứt hợp đồng – rủi ro nếu không có kịch bản sẵn

Chấm dứt không đúng căn cứ hoặc trình tự

Doanh nghiệp thường nghĩ: “Hợp đồng sắp hết, dừng là xong”

Nhưng nếu:

  • Chấm dứt sai căn cứ

  • Không tuân thủ thông báo, thời hạn

thì việc chấm dứt có thể bị coi là trái hợp đồng, dẫn đến tranh chấp và yêu cầu bồi thường.

Vì sao nhiều doanh nghiệp chỉ “thấy” tranh chấp khi đã quá muộn?

Điểm chung của các tranh chấp thương mại là:

  • Rủi ro hình thành từ rất sớm

  • Doanh nghiệp không nhận diện kịp thời

  • Pháp lý không tham gia xuyên suốt

Khi đó, tranh chấp không còn là vấn đề pháp lý đơn lẻ, mà trở thành khủng hoảng vận hành.

ảnh website dedica - 2026-01-09T143629.422.webp

Giải pháp: phòng ngừa tranh chấp ngay từ từng giai đoạn

Đưa pháp lý vào sớm – không chờ đến khi có tranh chấp

Doanh nghiệp cần:

  • Rà soát pháp lý ngay từ đàm phán

  • Chuẩn hóa hợp đồng theo mô hình kinh doanh

  • Kiểm soát thực hiện và chứng cứ

Chi phí phòng ngừa luôn thấp hơn rất nhiều so với chi phí kiện tụng.

Có luật sư đồng hành thường xuyên

Luật sư đồng hành giúp:

  • Nhận diện rủi ro ở từng giai đoạn

  • Cảnh báo trước khi quyết định được ban hành

  • Định hướng xử lý đúng khi có dấu hiệu vi phạm

Đây là giá trị cốt lõi của tư vấn pháp lý thường xuyên, khác hoàn toàn với việc thuê luật sư theo vụ việc.

DEDICA Law – Đồng hành phòng ngừa tranh chấp thương mại

DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có kinh nghiệm sâu trong tư vấn pháp lý thường xuyên và giải quyết tranh chấp thương mại cho doanh nghiệp.

Thông qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:

  • Nhận diện rủi ro tranh chấp theo từng giai đoạn

  • Rà soát và chuẩn hóa hợp đồng

  • Tư vấn xử lý vi phạm đúng trình tự

  • Phòng ngừa tranh chấp ngay từ vận hành

DEDICA giúp doanh nghiệp giảm tranh chấp – tiết kiệm chi phí – tập trung phát triển kinh doanh.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!

Hoi An Ancient Town at Night

Kết nối với DEDICA

Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết

LinkedInTikTokFacebookYouTube