Nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng lao động tưởng đúng nhưng vẫn bị xử phạt, thua kiện. Đâu là những sai sót phổ biến và cách phòng ngừa?
Hợp đồng lao động là nền tảng pháp lý của quan hệ lao động. Tuy nhiên, trong thực tế tư vấn, rất nhiều doanh nghiệp bị xử phạt, truy thu bảo hiểm hoặc thua tranh chấp chỉ vì những sai sót tưởng chừng nhỏ khi ký hợp đồng lao động. Đáng nói là các lỗi này xảy ra phổ biến ở cả doanh nghiệp nhỏ lẫn doanh nghiệp có quy mô, không phân biệt ngành nghề.
Vậy doanh nghiệp thường sai ở đâu khi ký hợp đồng lao động, và vì sao những sai sót này lại tiềm ẩn rủi ro lớn đến vậy?
Một trong những lỗi phổ biến nhất là xác định sai loại hợp đồng. Nhiều doanh nghiệp:
Dùng hợp đồng cộng tác viên thay cho hợp đồng lao động
Ký hợp đồng thử việc kéo dài không đúng quy định
Gia hạn hợp đồng xác định thời hạn quá số lần cho phép
Những sai sót này thường không bị phát hiện ngay, nhưng khi thanh tra lao động hoặc khi người lao động khiếu nại, doanh nghiệp có thể bị:
Buộc chuyển đổi loại hợp đồng
Truy thu bảo hiểm xã hội
Xử phạt hành chính theo quy định
Không ít doanh nghiệp sử dụng mẫu hợp đồng tải trên mạng hoặc sao chép từ doanh nghiệp khác, dẫn đến nhiều điều khoản không còn phù hợp với pháp luật hiện hành.
Các lỗi thường gặp gồm:
Ghi mức lương thấp hơn thực tế để “giảm chi phí bảo hiểm”
Không tách bạch lương, phụ cấp, các khoản bổ sung
Quy định thời giờ làm việc, làm thêm không đúng luật
Những điều khoản này có thể khiến doanh nghiệp mất lợi thế hoàn toàn khi xảy ra tranh chấp, dù cho người lao động đã đồng ý ký hợp đồng.
Nhiều hợp đồng vẫn tồn tại các nội dung như:
Phạt tiền khi người lao động nghỉ việc
Buộc bồi thường không có căn cứ
Hạn chế quyền nghỉ việc không đúng quy định
Các điều khoản này có thể bị tuyên vô hiệu, đồng thời trở thành căn cứ để cơ quan quản lý xử phạt doanh nghiệp.
Một sai lầm khác là doanh nghiệp chỉ chú trọng ký hợp đồng, nhưng bỏ qua hệ thống hồ sơ pháp lý liên quan.
Hợp đồng lao động không thể “đứng một mình”. Nếu doanh nghiệp:
Chưa có nội quy lao động
Nội quy chưa đăng ký hoặc chưa cập nhật
Quy chế lương, thưởng không rõ ràng
thì khi xảy ra tranh chấp, doanh nghiệp rất khó chứng minh tính hợp pháp của quyết định quản lý.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng chỉ cần hợp đồng có điều khoản là đủ. Thực tế, trình tự xử lý kỷ luật mới là yếu tố quyết định. Nếu làm sai thủ tục:
Quyết định kỷ luật có thể bị vô hiệu
Doanh nghiệp phải bồi thường cho người lao động
Nguy cơ bị xử phạt hành chính rất cao
Pháp luật lao động thay đổi khá thường xuyên. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp:
Vẫn sử dụng mẫu hợp đồng cũ trong nhiều năm
Không điều chỉnh điều khoản theo quy định mới
Không rà soát hợp đồng khi mở rộng quy mô nhân sự
Hệ quả là doanh nghiệp vô tình vi phạm dù không có chủ ý, và chỉ phát hiện khi bị thanh tra hoặc khi tranh chấp phát sinh.
Trong thực tế, các sai sót thường xuất phát từ:
Không có bộ phận pháp chế hoặc luật sư nội bộ
Nhân sự hành chính, HR kiêm nhiệm pháp lý
Tư duy “ký cho đủ hồ sơ” thay vì quản trị rủi ro
Chỉ xử lý pháp lý khi đã có sự cố
Cách tiếp cận này khiến doanh nghiệp luôn ở thế bị động trong quan hệ lao động.
Thay vì chờ bị thanh tra hay tranh chấp, doanh nghiệp nên:
Rà soát toàn bộ mẫu hợp đồng đang sử dụng
Chuẩn hóa điều khoản phù hợp pháp luật và thực tiễn
Đồng bộ hợp đồng với nội quy, quy chế nội bộ
Cập nhật hợp đồng khi pháp luật thay đổi
Đây là giải pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn rất nhiều so với xử lý hậu quả.
Với tư vấn pháp lý thường xuyên, luật sư không chỉ “soát hợp đồng”, mà còn:
Tư vấn lựa chọn loại hợp đồng phù hợp
Cập nhật kịp thời thay đổi pháp luật lao động
Rà soát hồ sơ lao động định kỳ
Hỗ trợ xử lý tranh chấp, thanh tra lao động
Nhờ đó, doanh nghiệp giảm đáng kể rủi ro bị xử phạt và tranh chấp với người lao động.
DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên và pháp luật lao động cho doanh nghiệp.
Thông qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:
Rà soát, soạn thảo và chuẩn hóa hợp đồng lao động
Phòng ngừa rủi ro xử phạt, tranh chấp lao động
Tư vấn xử lý kỷ luật, chấm dứt hợp đồng đúng luật
Đồng hành cùng doanh nghiệp trong suốt quá trình vận hành
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
