Chưa có mục lục
Lãi chậm trả trong tranh chấp mua bán quốc tế là vấn đề khiến nhiều doanh nghiệp Việt băn khoăn khi đối tác nước ngoài chậm hoặc không thanh toán. Doanh nghiệp có thực sự đòi được khoản lãi này không? Căn cứ vào đâu, áp dụng luật nào và rủi ro nằm ở đâu nếu không chuẩn bị từ đầu?
Trong các giao dịch mua bán quốc tế, việc đối tác chậm thanh toán không còn là tình huống hiếm gặp. Nhiều doanh nghiệp Việt chỉ tập trung vào việc đòi “tiền gốc” mà bỏ qua khoản lãi chậm trả, vì cho rằng rất khó đòi hoặc không có cơ sở pháp lý. Thực tế, đây là một suy nghĩ khá phổ biến nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn về tài chính.
Quyền yêu cầu lãi chậm trả trong tranh chấp mua bán quốc tế không tự động có hoặc không, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố: hợp đồng, luật áp dụng, điều ước quốc tế và cả cách doanh nghiệp hành xử trong quá trình giao kết, thực hiện hợp đồng. Nếu không hiểu rõ, doanh nghiệp có thể mất đi một khoản bồi thường đáng kể.
Về nguyên tắc, lãi chậm trả được xem là một dạng bồi thường thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Trong tranh chấp mua bán quốc tế, căn cứ pháp lý thường đến từ ba nguồn chính.
Thứ nhất là hợp đồng mua bán quốc tế. Nếu hợp đồng có điều khoản quy định rõ về lãi chậm trả (mức lãi, thời điểm tính lãi, phương pháp tính), thì đây là căn cứ mạnh nhất để doanh nghiệp Việt yêu cầu đối tác thanh toán cả tiền gốc và tiền lãi. Trên thực tế, rất nhiều tranh chấp được giải quyết nhanh chóng chỉ dựa vào điều khoản này.
Thứ hai là luật áp dụng cho hợp đồng. Trường hợp hợp đồng không quy định rõ lãi chậm trả, luật điều chỉnh hợp đồng sẽ được viện dẫn. Luật của từng quốc gia có cách tiếp cận khác nhau: có nước cho phép đòi lãi mặc nhiên, có nước lại yêu cầu phải chứng minh thiệt hại thực tế.
Thứ ba là điều ước quốc tế, đặc biệt là Công ước Viên 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (CISG). CISG cho phép bên bị vi phạm nghĩa vụ thanh toán được yêu cầu lãi trên khoản tiền chậm trả, dù không cần chứng minh thiệt hại. Đây là một cơ sở rất quan trọng mà nhiều doanh nghiệp Việt chưa tận dụng hiệu quả.
Một trong những hiểu lầm phổ biến là cho rằng “không ghi trong hợp đồng thì không đòi được”. Trên thực tế, ngay cả khi hợp đồng không đề cập, doanh nghiệp Việt vẫn có thể yêu cầu lãi chậm trả nếu luật áp dụng hoặc điều ước quốc tế cho phép.
Hiểu lầm thứ hai là sợ làm căng sẽ mất khách hàng hoặc đối tác lâu dài. Tuy nhiên, trong môi trường thương mại quốc tế, việc yêu cầu lãi chậm trả là thông lệ bình thường, thể hiện tính chuyên nghiệp và kỷ luật tài chính. Việc im lặng hoặc chấp nhận thanh toán muộn mới là yếu tố khiến doanh nghiệp Việt bị đánh giá thấp.
Nhận thức được quyền là chưa đủ, vấn đề quan trọng hơn là làm thế nào để đòi được lãi chậm trả một cách hiệu quả và an toàn. Đây chính là điểm mà nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi tranh chấp đã phát sinh.
Ngay từ giai đoạn ký kết hợp đồng, doanh nghiệp Việt cần chủ động kiểm soát rủi ro bằng các điều khoản rõ ràng. Điều khoản về thanh toán nên quy định cụ thể thời hạn thanh toán, đồng tiền thanh toán, và đặc biệt là mức lãi chậm trả nếu vi phạm.
Mức lãi nên được xác định theo một tỷ lệ cụ thể hoặc gắn với lãi suất tham chiếu quốc tế (ví dụ LIBOR, SOFR…). Việc này không chỉ giúp dễ áp dụng mà còn tăng khả năng được trọng tài hoặc tòa án chấp nhận khi có tranh chấp.
Ngoài ra, cần quy định rõ luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp. Một lựa chọn luật phù hợp có thể quyết định đến việc doanh nghiệp có đòi được lãi chậm trả hay không.
Khi đối tác đã chậm thanh toán, doanh nghiệp không nên chờ đợi quá lâu hoặc xử lý cảm tính. Việc gửi thông báo nhắc nợ, thông báo vi phạm và yêu cầu thanh toán lãi chậm trả cần được thực hiện đúng thời điểm, đúng hình thức.
Trong nhiều vụ việc, chỉ cần một văn bản yêu cầu được soạn thảo bài bản, viện dẫn đúng căn cứ pháp lý quốc tế, đối tác đã chấp nhận thanh toán để tránh rủi ro tranh chấp kéo dài. Nếu không, việc chuẩn bị hồ sơ để khởi kiện hoặc yêu cầu trọng tài cần được thực hiện sớm nhằm bảo toàn chứng cứ và quyền lợi.
Đây cũng là lúc vai trò của luật sư doanh nghiệp trở nên đặc biệt quan trọng. Một chiến lược pháp lý phù hợp có thể giúp doanh nghiệp không chỉ đòi được lãi chậm trả mà còn giữ được vị thế trong quan hệ thương mại quốc tế.
Với kinh nghiệm tư vấn và giải quyết nhiều vụ tranh chấp mua bán quốc tế, DEDICA Law hiểu rằng lãi chậm trả không chỉ là vấn đề tiền bạc, mà còn là công cụ bảo vệ kỷ luật hợp đồng và uy tín doanh nghiệp.
DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp Việt từ giai đoạn soạn thảo hợp đồng, lựa chọn luật áp dụng, cho đến đàm phán, khởi kiện và thi hành phán quyết. Chúng tôi không chỉ tập trung vào việc “đòi được tiền”, mà còn giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro pháp lý, tối ưu chi phí và duy trì quan hệ thương mại bền vững.
Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng siết chặt kỷ luật thanh toán, việc hiểu và áp dụng đúng quyền yêu cầu lãi chậm trả sẽ giúp doanh nghiệp Việt tránh bị động, tránh mất quyền lợi và nâng cao vị thế khi làm ăn với đối tác nước ngoài.
Bạn đang gặp vấn đề tương tự trong tranh chấp mua bán quốc tế?
Hãy liên hệ với DEDICA Law để được tư vấn chiến lược pháp lý phù hợp nhất cho doanh nghiệp của bạn.
Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
