Đối tác Việt Nam viện lý do “khó khăn tài chính” để chậm hoặc không thanh toán khiến doanh nghiệp lo lắng mất vốn, mất uy tín. Liệu đây là rủi ro tạm thời hay dấu hiệu chiếm dụng vốn có chủ ý? Doanh nghiệp nên xử lý ra sao để vừa bảo toàn quyền lợi, vừa không đẩy tranh chấp đi quá xa?

Khi “khó khăn tài chính” trở thành lý do trì hoãn nghĩa vụ thanh toán

Trong hoạt động kinh doanh, việc đối tác chậm thanh toán không còn xa lạ. Tuy nhiên, khi đối tác Việt Nam liên tục lấy lý do “khó khăn tài chính” để trì hoãn nghĩa vụ, nhiều doanh nghiệp bắt đầu rơi vào thế bị động. Có nên tiếp tục tin tưởng, gia hạn thêm thời gian hay cần hành động cứng rắn hơn?

Thực tế cho thấy, không phải mọi trường hợp khó khăn tài chính đều giống nhau. Có đối tác thực sự gặp biến động thị trường, nhưng cũng có trường hợp lợi dụng sự mềm mỏng của bên còn lại để chiếm dụng vốn kéo dài. Nếu không xử lý đúng cách ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ mất trắng khoản phải thu.

“Khó khăn tài chính” có phải là căn cứ pháp lý để không thanh toán?

Theo quy định pháp luật Việt Nam, nghĩa vụ thanh toán phát sinh từ hợp đồng có hiệu lực pháp lý. Việc một bên gặp khó khăn tài chính không đương nhiên được xem là căn cứ miễn hoặc giảm nghĩa vụ thanh toán, trừ khi hợp đồng có thỏa thuận khác.

Nhiều doanh nghiệp nhầm lẫn rằng chỉ cần đối tác chứng minh đang thua lỗ, mất dòng tiền thì có thể “xin khất nợ” vô thời hạn. Trên thực tế, nếu hợp đồng không có điều khoản cho phép gia hạn hoặc miễn nghĩa vụ trong trường hợp này, việc không thanh toán vẫn bị xem là vi phạm hợp đồng.

Rủi ro tiềm ẩn nếu doanh nghiệp tiếp tục “chờ đợi”

Việc chấp nhận kéo dài thời hạn thanh toán mà không có biện pháp ràng buộc rõ ràng tiềm ẩn nhiều rủi ro:

• Khoản công nợ ngày càng khó thu hồi do đối tác mất khả năng thanh toán thực sự.
• Doanh nghiệp bị ảnh hưởng dòng tiền, không xoay vòng vốn cho hoạt động khác.
• Nguy cơ hết thời hiệu khởi kiện nếu để tranh chấp kéo dài quá lâu.
• Đối tác có thể tẩu tán tài sản trước khi doanh nghiệp kịp hành động pháp lý.

Những rủi ro này thường không đến ngay lập tức, nhưng khi xảy ra thì hậu quả rất khó khắc phục.

Giải pháp pháp lý giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hiệu quả

Nhận diện sớm rủi ro là bước đầu, nhưng quan trọng hơn là doanh nghiệp cần một chiến lược xử lý phù hợp với từng giai đoạn và từng đối tác cụ thể. Việc áp dụng biện pháp pháp lý quá sớm có thể làm đổ vỡ quan hệ kinh doanh, nhưng chậm trễ lại khiến doanh nghiệp mất quyền chủ động.

Rà soát hợp đồng và hồ sơ chứng cứ ngay từ đầu

Bước đầu tiên doanh nghiệp nên làm là rà soát toàn bộ hợp đồng, phụ lục, biên bản nghiệm thu, hóa đơn và các trao đổi liên quan đến nghĩa vụ thanh toán. Cần xác định rõ:

• Thời hạn thanh toán đã đến hay chưa.
• Có điều khoản gia hạn, phạt chậm thanh toán hay bồi thường thiệt hại không.
• Nghĩa vụ của các bên có gắn với điều kiện nào chưa được thực hiện.

Việc rà soát này giúp doanh nghiệp hiểu rõ vị thế pháp lý của mình trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.

Thương lượng có chiến lược, không chỉ dựa vào cảm tính

Thương lượng vẫn là giải pháp nên ưu tiên ở giai đoạn đầu, nhưng cần được thực hiện trên cơ sở pháp lý rõ ràng. Thay vì chỉ “thông cảm” cho khó khăn của đối tác, doanh nghiệp nên:

• Yêu cầu đối tác đưa ra kế hoạch thanh toán cụ thể, có mốc thời gian rõ ràng.
• Lập biên bản làm việc hoặc thỏa thuận gia hạn bằng văn bản.
• Gắn việc gia hạn với biện pháp bảo đảm như đặt cọc, bảo lãnh hoặc thế chấp tài sản.

Cách tiếp cận này vừa thể hiện thiện chí hợp tác, vừa tránh việc đối tác kéo dài thời gian mà không có trách nhiệm thực tế.

Áp dụng biện pháp pháp lý khi đối tác không còn thiện chí

Khi đối tác tiếp tục viện lý do khó khăn tài chính nhưng không thực hiện đúng cam kết mới, doanh nghiệp cần cân nhắc áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh hơn như:

• Gửi văn bản yêu cầu thanh toán chính thức, nêu rõ hậu quả pháp lý nếu tiếp tục vi phạm.
• Tạm ngừng hoặc chấm dứt thực hiện hợp đồng theo đúng quy định pháp luật.
• Khởi kiện tại Tòa án hoặc Trung tâm Trọng tài nếu hợp đồng có thỏa thuận.

Việc chủ động hành động sớm không chỉ giúp tăng khả năng thu hồi công nợ mà còn tạo áp lực pháp lý khiến đối tác nghiêm túc hơn trong việc giải quyết nghĩa vụ.

Vai trò của luật sư doanh nghiệp trong xử lý tranh chấp thanh toán

Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp tự xử lý dẫn đến sai sót về thủ tục hoặc chiến lược, làm giảm đáng kể khả năng thu hồi nợ. Luật sư doanh nghiệp sẽ hỗ trợ:

• Đánh giá khả năng thu hồi và rủi ro pháp lý thực tế.
• Soạn thảo văn bản làm việc, yêu cầu thanh toán chặt chẽ về mặt pháp luật.
• Đại diện thương lượng, tránh xung đột không cần thiết.
• Xây dựng phương án khởi kiện hoặc thi hành án hiệu quả nếu tranh chấp phát sinh.

Đây là lý do nhiều doanh nghiệp lựa chọn sử dụng dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên để phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu, thay vì chỉ tìm đến luật sư khi tranh chấp đã quá phức tạp.

Chủ động để không rơi vào thế bị động

“Khó khăn tài chính” có thể là vấn đề thật, nhưng cũng có thể chỉ là cái cớ. Điều quan trọng là doanh nghiệp không nên để cảm xúc hay mối quan hệ cá nhân làm lu mờ đánh giá pháp lý. Mỗi quyết định chậm trễ đều có thể khiến quyền lợi bị xói mòn từng ngày.

Thực tế cho thấy, những doanh nghiệp xử lý công nợ quyết liệt nhưng đúng luật thường có tỷ lệ thu hồi cao hơn và ít phát sinh tranh chấp kéo dài. Chủ động không đồng nghĩa với đối đầu, mà là kiểm soát tình huống bằng công cụ pháp lý phù hợp.

Bạn đang gặp vấn đề tương tự?

Nếu doanh nghiệp của bạn đang đối mặt với đối tác Việt Nam không thanh toán vì “khó khăn tài chính” và chưa biết nên tiếp tục thương lượng hay khởi kiện, DEDICA Law có thể đồng hành cùng bạn. Với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm trong tư vấn doanh nghiệp và giải quyết tranh chấp hợp đồng, DEDICA giúp bạn xây dựng chiến lược pháp lý hiệu quả, bảo vệ tối đa quyền lợi và tối ưu chi phí.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!