Khi nào công an Việt Nam được quyền bắt khẩn cấp người nước ngoài?

Bị công an Việt Nam mời làm việc, tạm giữ hay thậm chí bắt khẩn cấp là nỗi lo lớn với nhiều người nước ngoài. Vậy trong trường hợp nào công an được phép bắt khẩn cấp người nước ngoài? Quyền của bạn ở đâu và cần làm gì để tự bảo vệ mình?

Bắt khẩn cấp người nước ngoài có hợp pháp không?

Nhiều người nước ngoài lo sợ rằng mình có thể bị bắt “bất cứ lúc nào” chỉ vì không hiểu luật Việt Nam. Trên thực tế, pháp luật Việt Nam không phân biệt người Việt Nam hay người nước ngoài khi áp dụng biện pháp bắt khẩn cấp.

Điều này có nghĩa là:

• Người nước ngoài không bị bắt dễ hơn
• Nhưng cũng không được miễn trừ nếu rơi vào các trường hợp luật cho phép bắt khẩn cấp

Việc bắt khẩn cấp chỉ được thực hiện trong những tình huống đặc biệt, rất giới hạn, và phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự pháp luật theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (đang có hiệu lực).

Bắt khẩn cấp là gì và khác gì với bắt tạm giam?

Bắt khẩn cấp là biện pháp tố tụng đặc biệt, cho phép cơ quan điều tra bắt người ngay lập tức mà chưa cần quyết định khởi tố hoặc lệnh bắt thông thường.

Điểm khác biệt quan trọng:

• Không phải ai bị mời làm việc cũng là bắt khẩn cấp
• Không phải bị giữ người vài giờ đã là bắt khẩn cấp
• Bắt khẩn cấp chỉ áp dụng khi có dấu hiệu nguy hiểm rõ ràng, nếu không bắt ngay có thể gây hậu quả nghiêm trọng

Khi nào công an Việt Nam được quyền bắt khẩn cấp người nước ngoài?

Theo Điều 110 Bộ luật Tố tụng Hình sự, công an chỉ được bắt khẩn cấp người nước ngoài khi thuộc một trong ba trường hợp sau. Đây là phần rất quan trọng, vì nó giúp bạn biết liệu việc bắt giữ có đúng luật hay không.

Trường hợp 1: Có căn cứ cho rằng người đó đang chuẩn bị thực hiện tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng

Đây là tình huống thường khiến người nước ngoài bất ngờ nhất.

Ví dụ:

• Có tài liệu, lời khai, hoặc chứng cứ cho thấy người đó sắp thực hiện hành vi phạm tội nguy hiểm
• Nếu không bắt ngay, nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng đến xã hội, tính mạng, tài sản

Không phải mọi hành vi vi phạm đều đủ điều kiện. Chỉ áp dụng với tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng, theo phân loại của luật hình sự Việt Nam.

Trường hợp 2: Người bị hại hoặc người làm chứng xác nhận và có dấu hiệu bỏ trốn

Công an có thể bắt khẩn cấp nếu:

• Người bị hại hoặc nhân chứng xác nhận rõ người nước ngoài là người thực hiện hành vi phạm tội
• Đồng thời có dấu hiệu cho thấy người đó chuẩn bị bỏ trốn, ví dụ:
  • Mua vé rời Việt Nam gấp
  • Thu dọn hành lý bất thường
  • Không còn địa chỉ cư trú rõ ràng

Đây là trường hợp rất thường gặp với người nước ngoài, vì yếu tố xuất cảnh luôn được xem là nguy cơ bỏ trốn nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời.

Trường hợp 3: có dấu vết tội phạm rõ ràng và nguy cơ tiêu hủy chứng cứ

Công an được quyền bắt khẩn cấp nếu:

• Phát hiện dấu vết tội phạm trên người, phương tiện, chỗ ở
• Có căn cứ cho rằng người đó sẽ tiêu hủy chứng cứ hoặc gây khó khăn cho điều tra

Ví dụ:

• Mang theo tài liệu, thiết bị, dữ liệu liên quan đến vụ án
• Có hành vi xóa dữ liệu, tẩu tán tài sản, tiêu hủy đồ vật

Người nước ngoài có quyền gì khi bị bắt khẩn cấp tại Việt Nam?

Đây là phần giúp trấn an tâm lý – điều mà rất nhiều khách hàng của DEDICA quan tâm.

Dù bị bắt khẩn cấp, người nước ngoài vẫn có đầy đủ quyền tố tụng, bao gồm:

• Được giải thích lý do bắt
• Được lập biên bản theo đúng thủ tục
• Được liên hệ luật sư
• Được thông báo cho cơ quan lãnh sự theo điều ước quốc tế mà Việt Nam tham gia
• Được bảo đảm điều kiện sinh hoạt, sức khỏe trong thời gian bị giữ

Việc bắt khẩn cấp không đồng nghĩa với có tội, và không phải mọi trường hợp đều dẫn đến khởi tố hoặc truy tố.

Những rủi ro lớn nhất nếu không có luật sư ngay từ đầu

Qua nhiều năm làm việc với khách hàng là người nước ngoài, DEDICA nhận thấy một sai lầm phổ biến: chủ quan trong giai đoạn đầu.

Một số rủi ro thường gặp:

• Khai báo không nhất quán do hiểu sai câu hỏi
• Ký vào biên bản mà không hiểu hết nội dung tiếng Việt
• Không biết khi nào nên giữ quyền im lặng
• Không kịp thu thập chứng cứ có lợi

Những điều này có thể ảnh hưởng rất lớn đến toàn bộ quá trình giải quyết vụ án về sau, kể cả khi sau đó bạn có luật sư.

DEDICA hỗ trợ người nước ngoài trong các vụ án hình sự như thế nào?

DEDICA là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên:

• Tư vấn pháp lý cho người nước ngoài đang bị điều tra, tạm giữ, tạm giam
• Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị can, bị cáo là người nước ngoài
• Hỗ trợ người nước ngoài là bị hại trong các vụ án hình sự tại Việt Nam
• Làm việc trực tiếp với cơ quan điều tra, viện kiểm sát, tòa án và cơ quan lãnh sự

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!