Làm gì khi hợp đồng thi công không phản ánh đúng thực tế dự án?

Trong nhiều dự án xây dựng – thi công tại Việt Nam, hợp đồng thi công trên giấy tờ không hoàn toàn trùng khớp với cách dự án được triển khai ngoài thực tế. Có dự án thay đổi phạm vi công việc nhưng không cập nhật hợp đồng; có dự án phát sinh nhà thầu phụ nhưng không ghi nhận rõ; thậm chí có trường hợp doanh nghiệp đứng tên hợp đồng nhưng không trực tiếp thi công.

Ở giai đoạn đầu, sự “lệch pha” này có thể không gây ra vấn đề. Nhưng khi xảy ra tranh chấp, tai nạn lao động, chậm tiến độ hoặc thanh tra, chính hợp đồng là căn cứ pháp lý đầu tiên được xem xét. Khi đó, câu hỏi quan trọng đặt ra là: doanh nghiệp nên làm gì khi hợp đồng thi công không phản ánh đúng thực tế dự án?

Thực tế phổ biến: dự án thay đổi nhưng hợp đồng thì “đứng yên”

Rất nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng:

• Phạm vi công việc thực tế khác với mô tả trong hợp đồng

• Có nhà thầu phụ nhưng hợp đồng không đề cập

• Phân chia trách nhiệm thi công – giám sát không rõ ràng

• Điều kiện thanh toán, tiến độ thay đổi nhưng không ký phụ lục

Những thay đổi này thường xuất phát từ:

• Áp lực tiến độ dự án

• Tin tưởng quan hệ hợp tác

• Thiếu quy trình kiểm soát pháp lý nội bộ

Vấn đề là, pháp luật không căn cứ vào “thực tế ngầm hiểu”, mà căn cứ vào hợp đồng và chứng cứ thể hiện bằng văn bản.

Rủi ro pháp lý khi hợp đồng không phản ánh đúng thực tế thi công

Doanh nghiệp có thể phải gánh trách nhiệm không thuộc về mình

Khi hợp đồng ghi nhận doanh nghiệp là:

• Nhà thầu chính

• Bên chịu trách nhiệm toàn bộ công trình

thì dù trên thực tế có khoán lại, phân chia cho bên khác, doanh nghiệp vẫn có nguy cơ bị xác định là bên chịu trách nhiệm chính nếu hợp đồng không thể hiện điều đó.

Bất lợi nghiêm trọng khi xảy ra tranh chấp

Trong tranh chấp về:

• Chất lượng công trình

• Chậm tiến độ

• Thanh toán, bồi thường

tòa án hoặc trọng tài sẽ:

• Ưu tiên xem xét nội dung hợp đồng

• Không chấp nhận các “thỏa thuận miệng” nếu không có chứng cứ

Doanh nghiệp có thể thua kiện dù không trực tiếp gây ra sai sót.

Rủi ro về xử phạt hành chính và trách nhiệm khác

Trong các trường hợp liên quan đến:

• An toàn lao động

• Môi trường

• Điều kiện năng lực thi công

bên đứng tên trong hợp đồng có thể:

• Bị xử phạt hành chính

• Bị đình chỉ hoạt động

• Gặp rủi ro pháp lý kéo dài sau dự án

Vì sao nhiều doanh nghiệp không kịp thời điều chỉnh hợp đồng?

Cho rằng “chỉ là thay đổi nhỏ”

Doanh nghiệp thường đánh giá thấp:

• Việc điều chỉnh phạm vi công việc

• Việc thay đổi vai trò các bên

Nhưng chỉ một chi tiết nhỏ trong hợp đồng cũng có thể làm thay đổi hoàn toàn trách nhiệm pháp lý.

Ngại thủ tục, ngại làm lại hồ sơ

Việc ký phụ lục, điều chỉnh hợp đồng bị xem là:

• Tốn thời gian

• Ảnh hưởng tiến độ

Trong khi đó, rủi ro pháp lý lại chưa nhìn thấy ngay, nên thường bị bỏ qua.

Không có luật sư đồng hành thường xuyên

Khi không có tư vấn pháp lý thường xuyên:

• Doanh nghiệp xử lý theo kinh nghiệm

• Thiếu cảnh báo rủi ro kịp thời

• Không có người “nhắc” cần điều chỉnh hợp đồng

Doanh nghiệp cần làm gì khi phát hiện hợp đồng không phản ánh đúng thực tế?

Rà soát toàn diện hợp đồng và tình trạng triển khai dự án

Doanh nghiệp cần:

• So sánh hợp đồng với thực tế thi công

• Xác định các điểm không khớp: phạm vi, vai trò, trách nhiệm

• Đánh giá mức độ rủi ro pháp lý nếu xảy ra tranh chấp

Đây là bước quan trọng để không xử lý cảm tính.

Điều chỉnh hợp đồng bằng phụ lục kịp thời

Khi dự án đã có thay đổi:

• Cần ký phụ lục điều chỉnh

• Ghi nhận rõ vai trò từng bên

• Phân định trách nhiệm cụ thể

Việc cập nhật này giúp:

• Hợp đồng phản ánh đúng thực tế

• Giảm nguy cơ “đứng tên chịu trận”

Kiểm soát lại toàn bộ hệ thống hợp đồng liên quan

Không chỉ hợp đồng chính, doanh nghiệp cần rà soát:

• Hợp đồng với nhà thầu phụ

• Thỏa thuận nội bộ

• Biên bản nghiệm thu, thanh toán

Sự thống nhất của toàn bộ hồ sơ pháp lý giúp doanh nghiệp đứng vững khi có tranh chấp hoặc thanh tra.

Có nên chờ đến khi xảy ra tranh chấp mới điều chỉnh hợp đồng?

Câu trả lời là không.

Khi tranh chấp đã phát sinh:

• Việc sửa đổi hợp đồng có thể không còn giá trị

• Đối tác thường không còn thiện chí ký phụ lục

• Doanh nghiệp mất thế chủ động pháp lý

Điều chỉnh hợp đồng chỉ thực sự hiệu quả khi được thực hiện sớm, trước khi rủi ro bùng phát.

Tư vấn pháp lý thường xuyên giúp doanh nghiệp kiểm soát rủi ro hợp đồng thi công

Doanh nghiệp có tư vấn pháp lý thường xuyên sẽ:

• Được rà soát hợp đồng định kỳ

• Có ý kiến pháp lý trước khi thay đổi mô hình thi công

• Được cảnh báo rủi ro khi hợp đồng không còn phù hợp

• Không bị động khi dự án phát sinh vấn đề

Thay vì “chữa cháy”, doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ hồ sơ pháp lý.

DEDICA Law – Giải pháp tư vấn pháp lý thường xuyên cho doanh nghiệp thi công – xây dựng

DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có nhiều kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên, rà soát hợp đồng và quản trị rủi ro cho doanh nghiệp xây dựng, thi công và đầu tư dự án.

DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát và điều chỉnh hợp đồng thi công theo thực tế

• Phân định rõ trách nhiệm pháp lý giữa các bên

• Phòng ngừa tranh chấp và rủi ro thanh tra

• Đồng hành lâu dài với mô hình phòng pháp lý thuê ngoài

DEDICA không chỉ giúp doanh nghiệp đúng luật, mà còn đúng thực tế và an toàn trong vận hành dự án.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!