Nên khởi kiện hay thương lượng khi đối tác Trung Quốc không thanh toán tiền gia công?

Trong hoạt động gia công hàng hóa cho đối tác Trung Quốc, không ít doanh nghiệp Việt Nam rơi vào tình huống: hàng đã sản xuất – đã giao đúng thỏa thuận, nhưng đối tác chậm hoặc không thanh toán tiền gia công. Khi đó, câu hỏi khiến nhiều doanh nghiệp băn khoăn là: nên khởi kiện hay tiếp tục thương lượng?

Đây không chỉ là lựa chọn cảm tính, mà là quyết định chiến lược pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hồi tiền, thời gian xử lý và chi phí thực tế.

Thực trạng tranh chấp tiền gia công với đối tác Trung Quốc

Các tranh chấp dạng này thường phát sinh từ:

• Đối tác chậm thanh toán, viện lý do khó khăn tài chính

• Khiếu nại chất lượng, kéo dài việc đối chiếu công nợ

• Thay đổi đầu mối phụ trách, né tránh trao đổi

• Hợp đồng gia công đơn giản, thiếu điều khoản bảo vệ

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam ban đầu chọn thương lượng thiện chí, nhưng càng kéo dài thì khả năng thu hồi tiền càng thấp.

Thương lượng: khi nào còn là lựa chọn khả thi?

Ưu điểm của thương lượng

Thương lượng thường được doanh nghiệp ưu tiên vì:

• Ít tốn kém chi phí ban đầu

• Không mất thời gian cho thủ tục tố tụng

• Giữ quan hệ kinh doanh nếu còn khả năng hợp tác

Trong một số trường hợp, thương lượng thực sự hiệu quả, đặc biệt khi đối tác:

• Vẫn đang hoạt động bình thường

• Có thiện chí thanh toán từng phần

• Mong muốn duy trì chuỗi cung ứng lâu dài

Nhưng thương lượng tiềm ẩn rủi ro gì?

Vấn đề là không phải mọi thương lượng đều có giá trị pháp lý. Doanh nghiệp Việt Nam thường gặp các rủi ro sau:

• Chấp nhận gia hạn thanh toán không có ràng buộc

• Trao đổi qua email, WeChat nhưng thiếu giá trị chứng cứ

• Kéo dài quá lâu dẫn đến mất thời hiệu khởi kiện

• Đối tác lợi dụng thương lượng để “câu giờ”

Nếu thương lượng không được kiểm soát bằng chiến lược pháp lý, doanh nghiệp rất dễ mất lợi thế ngay từ đầu.

Khởi kiện có phải lúc nào cũng là giải pháp tốt?

Khi nào nên cân nhắc khởi kiện?

Khởi kiện nên được đặt lên bàn cân khi:

• Đối tác không còn thiện chí thanh toán

• Công nợ lớn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến dòng tiền

• Đã có đủ chứng cứ về việc hoàn thành gia công

• Đối tác né tránh, không phản hồi rõ ràng

Trong các trường hợp này, tiếp tục thương lượng có thể chỉ làm tình hình xấu hơn.

Những khó khăn khi khởi kiện đối tác Trung Quốc

Tuy nhiên, khởi kiện tranh chấp quốc tế không hề đơn giản:

• Vấn đề thẩm quyền (tòa án hay trọng tài, ở đâu?)

• Luật áp dụng cho hợp đồng gia công

• Ngôn ngữ, chứng cứ, thủ tục phức tạp

• Quan trọng nhất: khả năng thi hành phán quyết

Không ít doanh nghiệp thắng kiện trên giấy, nhưng không thu được tiền vì không đánh giá trước yếu tố thi hành.

Doanh nghiệp cần cân nhắc gì trước khi quyết định khởi kiện hay thương lượng?

1. Hợp đồng gia công quy định thế nào?

Doanh nghiệp cần rà soát:

• Điều khoản thanh toán

• Điều khoản giải quyết tranh chấp

• Luật áp dụng và cơ quan giải quyết

Nếu hợp đồng không rõ ràng, chiến lược xử lý cần được xây dựng cẩn trọng hơn.

2. Đối tác còn tài sản hoặc hoạt động ở đâu?

Một câu hỏi then chốt: Nếu thắng kiện, doanh nghiệp có khả năng thu được tiền không?

Nếu đối tác:

• Có tài sản, giao dịch tại Việt Nam → khả năng thi hành cao hơn

• Chỉ hoạt động tại Trung Quốc → cần chiến lược pháp lý quốc tế rõ ràng

3. Mục tiêu của doanh nghiệp là gì?

• Thu hồi tiền nhanh nhất?

• Hay tạo sức ép pháp lý để buộc đối tác thanh toán?

Không phải lúc nào khởi kiện ngay cũng là lựa chọn tối ưu.

Chiến lược thực tế: kết hợp thương lượng có kiểm soát và chuẩn bị khởi kiện

Trong nhiều vụ việc, giải pháp hiệu quả nhất là:

• Thương lượng có định hướng pháp lý rõ ràng

• Đồng thời chuẩn bị hồ sơ khởi kiện song song

Cách tiếp cận này giúp:

• Tạo sức ép pháp lý hợp lý

• Không để mất thời hiệu

• Giữ thế chủ động nếu đối tác tiếp tục trì hoãn

Doanh nghiệp không bị động chọn “hoặc thương lượng – hoặc khởi kiện”, mà chủ động kiểm soát cả hai kịch bản.

Vai trò của luật sư trong tranh chấp tiền gia công với đối tác Trung Quốc

Luật sư sẽ giúp doanh nghiệp:

• Rà soát hợp đồng và toàn bộ chứng cứ

• Đánh giá khả năng thắng và khả năng thi hành

• Xây dựng chiến lược thương lượng an toàn

• Tư vấn nên khởi kiện ở đâu, thời điểm nào

Đặc biệt, luật sư giúp doanh nghiệp tránh những sai lầm thường gặp như:

• Thừa nhận nghĩa vụ không cần thiết

• Kéo dài thương lượng quá mức

• Khởi kiện khi hồ sơ chưa sẵn sàng

Tư vấn pháp lý thường xuyên giúp doanh nghiệp tránh rơi vào thế bị động

Nhiều tranh chấp gia công với đối tác Trung Quốc có thể phòng ngừa từ sớm nếu doanh nghiệp có:

• Luật sư rà soát hợp đồng gia công ngay từ đầu

• Điều khoản thanh toán và bảo đảm nghĩa vụ chặt chẽ

• Chiến lược xử lý khi đối tác chậm thanh toán

Với dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, doanh nghiệp:

• Không lúng túng khi tranh chấp phát sinh

• Có sẵn phương án pháp lý phù hợp

• Giảm đáng kể rủi ro mất tiền gia công

DEDICA Law – Đồng hành cùng doanh nghiệp trong tranh chấp gia công quốc tế

DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên và giải quyết tranh chấp gia công, mua bán hàng hóa với đối tác nước ngoài, đặc biệt là đối tác Trung Quốc.

DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:

• Rà soát và chuẩn hóa hợp đồng gia công

• Đánh giá chiến lược thương lượng và khởi kiện

• Đại diện xử lý tranh chấp thương mại quốc tế

• Đồng hành lâu dài với mô hình phòng pháp lý thuê ngoài

DEDICA không chỉ giúp doanh nghiệp chọn khởi kiện hay thương lượng, mà giúp chọn con đường hiệu quả nhất để thu hồi quyền lợi thực tế.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!