Người nước ngoài bị giữ hộ chiếu tại Việt Nam có vi phạm pháp luật không? Công an, chủ lao động hay cá nhân khác có quyền giữ giấy tờ của bạn không? Khi đang bị mời làm việc hoặc liên quan đến vụ án hình sự, hiểu đúng quyền của mình là cách quan trọng nhất để tránh hoang mang và rủi ro pháp lý.

Người nước ngoài bị giữ hộ chiếu tại Việt Nam – vì sao đây là nỗi sợ rất phổ biến?

Rất nhiều người nước ngoài tìm đến luật sư trong tâm trạng lo lắng khi rơi vào một tình huống tưởng như “nhỏ”, nhưng lại gây áp lực tâm lý rất lớn: bị giữ hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân tại Việt Nam.

Họ thường đặt ra những câu hỏi như:

• “Việc này có nghĩa là tôi sắp bị bắt không?”
• “Tôi có bị cấm xuất cảnh không?”
• “Nếu không có hộ chiếu, tôi có thể bị giữ lại Việt Nam vô thời hạn không?”

Trong thực tế, không phải mọi trường hợp giữ hộ chiếu đều là trái luật, nhưng cũng không phải ai cũng có quyền làm việc đó. Việc hiểu sai bản chất pháp lý có thể khiến người nước ngoài:

• Hoảng loạn không cần thiết
• Phản ứng sai cách khi làm việc với cơ quan chức năng
• Hoặc ngược lại, chấp nhận một việc làm trái luật mà không biết cách bảo vệ mình

Để tránh những rủi ro này, cần bắt đầu từ việc hiểu đúng pháp luật Việt Nam đang quy định như thế nào.

Hộ chiếu của người nước ngoài được pháp luật Việt Nam bảo vệ ra sao?

Theo pháp luật Việt Nam hiện hành, hộ chiếu của người nước ngoài là giấy tờ nhân thân đặc biệt quan trọng, gắn liền với quyền:

• Xuất cảnh, nhập cảnh
• Cư trú hợp pháp
• Được bảo hộ lãnh sự theo điều ước quốc tế

Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của người nước ngoài tại Việt Nam quy định nguyên tắc chung:
Không cá nhân, tổ chức nào được tùy tiện giữ hộ chiếu của người nước ngoài nếu không có căn cứ pháp luật rõ ràng.

Nói cách khác, việc giữ hộ chiếu chỉ hợp pháp khi đúng chủ thể, đúng lý do và đúng trình tự.

Những hiểu lầm phổ biến khiến người nước ngoài hoảng sợ không cần thiết

Trong quá trình tư vấn, DEDICA nhận thấy nhiều người nước ngoài lo lắng vì những hiểu lầm như:

• “Cứ bị giữ hộ chiếu là chắc chắn bị cấm xuất cảnh”
• “Công an giữ hộ chiếu nghĩa là tôi đã phạm tội”
• “Không có hộ chiếu thì tôi không còn quyền gì nữa”

Thực tế, giữ hộ chiếu không đồng nghĩa với việc kết luận về tội phạm, và cũng không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với cấm xuất cảnh. Mọi đánh giá pháp lý đều cần xem xét bối cảnh cụ thể của từng vụ việc.

Khi nào việc giữ hộ chiếu của người nước ngoài là hợp pháp theo pháp luật Việt Nam?

Đây là phần then chốt, nhưng cũng là phần dễ bị hiểu sai nhất nếu chỉ nghe thông tin truyền miệng.

Pháp luật Việt Nam không cấm tuyệt đối việc giữ hộ chiếu của người nước ngoài. Tuy nhiên, việc này chỉ hợp pháp trong một số trường hợp nhất định, chủ yếu liên quan đến tố tụng hình sự và quản lý xuất nhập cảnh.

Trường hợp cơ quan tiến hành tố tụng giữ hộ chiếu trong vụ án hình sự

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự, trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, cơ quan điều tra, viện kiểm sát hoặc tòa án có thể áp dụng các biện pháp nhằm bảo đảm sự có mặt của người liên quan.

Trong một số trường hợp, việc giữ hộ chiếu của người nước ngoài có thể được thực hiện khi:

• Người đó đã bị khởi tố với tư cách bị can
• Người đó bị áp dụng biện pháp ngăn chặn như cấm đi khỏi nơi cư trú hoặc tạm hoãn xuất cảnh
• Việc giữ hộ chiếu là cần thiết để phục vụ cho quá trình điều tra
  
   

Tuy nhiên, điều rất quan trọng cần lưu ý là:

• Việc giữ hộ chiếu phải có căn cứ pháp lý cụ thể
• Thường phải thể hiện bằng quyết định hoặc văn bản hợp lệ
• Người nước ngoài có quyền được giải thích về lý do và phạm vi áp dụng

Nếu thiếu các yếu tố này, việc giữ hộ chiếu có thể phát sinh vấn đề pháp lý.

(Lưu ý: nội dung này mang tính thông tin pháp lý chung, không nhằm khẳng định tính hợp pháp trong mọi trường hợp cụ thể.)

Người nước ngoài chỉ được mời làm việc có thể bị giữ hộ chiếu không?

Đây là tình huống xảy ra rất thường xuyên và gây nhiều băn khoăn.

Về nguyên tắc:

• Nếu người nước ngoài chỉ được mời làm việc với tư cách người làm chứng, người có liên quan
• Chưa bị khởi tố
• Chưa bị áp dụng biện pháp ngăn chặn

thì việc giữ hộ chiếu không phải lúc nào cũng phù hợp, và cần được xem xét rất thận trọng.

Trong thực tế, có những trường hợp hộ chiếu bị giữ tạm thời để:

• Xác minh nhân thân
• Đảm bảo sự hợp tác trong quá trình làm việc

Tuy nhiên, mỗi trường hợp cần được đánh giá riêng, và người nước ngoài không nên mặc nhiên cho rằng việc này luôn đúng luật.

Những trường hợp giữ hộ chiếu trái luật và hướng xử lý an toàn cho người nước ngoài

Bên cạnh các trường hợp hợp pháp, trên thực tế vẫn tồn tại nhiều hành vi giữ hộ chiếu không đúng thẩm quyền, đặc biệt trong quan hệ lao động và dân sự.

Chủ lao động hoặc cá nhân giữ hộ chiếu của người nước ngoài có vi phạm pháp luật không?

Câu trả lời là: có dấu hiệu vi phạm.

Pháp luật Việt Nam không cho phép:

• Chủ lao động giữ hộ chiếu để “đảm bảo người lao động không bỏ việc”
• Giữ giấy tờ để gây áp lực trong tranh chấp hợp đồng
• Cá nhân, tổ chức dân sự giữ hộ chiếu làm “vật bảo đảm”

Những hành vi này có thể bị xem là:

• Xâm phạm quyền nhân thân
• Hạn chế trái phép quyền tự do đi lại của người nước ngoài

Trong một số trường hợp nghiêm trọng, còn có thể bị xem xét trách nhiệm pháp lý khác.

Người nước ngoài nên làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình?

Khi rơi vào tình huống bị giữ hộ chiếu, điều quan trọng nhất là không phản ứng cảm tính.

Một số định hướng an toàn thường được luật sư khuyến nghị:

• Xác định rõ ai đang giữ hộ chiếu và dựa trên căn cứ nào
• Yêu cầu được giải thích rõ tư cách pháp lý của mình trong vụ việc
• Tránh tự ý ký hoặc đưa ra lời khai khi chưa hiểu rõ hậu quả pháp lý
• Tìm sự hỗ trợ từ luật sư có kinh nghiệm xử lý vụ việc có yếu tố người nước ngoài

Việc có luật sư đồng hành sớm giúp:

• Đánh giá đúng rủi ro
• Hạn chế sai sót trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng
• Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách phù hợp với pháp luật Việt Nam

DEDICA – đồng hành pháp lý cùng người nước ngoài tại Việt Nam

DEDICA Law là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho:

• Người nước ngoài bị điều tra hoặc có liên quan đến vụ án hình sự tại Việt Nam
• Người nước ngoài là người bị hại trong các vụ việc hình sự
• Gia đình, người thân của người nước ngoài đang làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng

DEDICA không đưa ra cam kết về kết quả vụ việc, nhưng luôn tập trung vào:

• Đánh giá rủi ro pháp lý một cách thực tế
• Định hướng chiến lược xử lý phù hợp
• Đồng hành cùng khách hàng trong từng giai đoạn pháp lý quan trọng

Bạn đang gặp tình huống tương tự?

Nếu bạn hoặc người thân là người nước ngoài đang:

• Bị giữ hộ chiếu hoặc giấy tờ tại Việt Nam
• Được công an mời làm việc
• Có liên quan đến vụ án hình sự

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!