Khi người nước ngoài bị công an triệu tập lấy lời khai tại Việt Nam, nỗi lo lớn nhất thường là: “Nếu không ký biên bản thì có bị bất lợi không?”, “Ký rồi có bị coi là thừa nhận tội không?”. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ quyền, nghĩa vụ pháp lý, cách xử lý an toàn và khi nào nên có luật sư đồng hành để tránh rủi ro không đáng có.

Người nước ngoài bị triệu tập lấy lời khai: cần hiểu đúng ngay từ đầu

Khi nhận được giấy mời hoặc yêu cầu làm việc từ cơ quan công an, hầu hết người nước ngoài đều rơi vào trạng thái hoang mang. Rào cản ngôn ngữ, khác biệt hệ thống pháp luật và nỗi sợ “liên quan đến hình sự” khiến nhiều người ký biên bản trong tâm thế chưa thực sự hiểu mình đang ký gì.

Điều quan trọng đầu tiên cần khẳng định:
Triệu tập lấy lời khai không đồng nghĩa với việc bạn đã phạm tội.
Trong rất nhiều vụ việc, người nước ngoài chỉ là:

• người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
• người làm chứng
• người bị hại
• hoặc người bị tố giác, đang trong giai đoạn xác minh ban đầu

Mỗi tư cách pháp lý sẽ dẫn đến quyền và nghĩa vụ khác nhau, đặc biệt là vấn đề ký hay không ký biên bản.

Người nước ngoài có bắt buộc phải ký biên bản lấy lời khai không?

Khi bị công an triệu tập lấy lời khai, nhiều người nước ngoài lo lắng không biết mình có bắt buộc phải ký vào biên bản hay không. Không ít trường hợp ký trong tâm lý sợ hãi, chưa hiểu rõ nội dung, hoặc e ngại nếu không ký sẽ bị xem là không hợp tác.

Căn cứ pháp luật hiện hành

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, biên bản làm việc, biên bản lấy lời khai là tài liệu tố tụng được lập để ghi nhận nội dung trao đổi giữa cơ quan điều tra và người được triệu tập.

Pháp luật không quy định cứng nhắc rằng mọi trường hợp đều bắt buộc phải ký biên bản bằng mọi giá.

Thay vào đó:

• người được lấy lời khai có quyền đọc lại biên bản
• có quyền yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu nội dung ghi nhận không đúng
• chỉ ký khi đồng ý với nội dung biên bản

Nói cách khác, ký biên bản là sự xác nhận nội dung, chứ không phải nghĩa vụ tuyệt đối trong mọi hoàn cảnh.

Không ký biên bản có bị coi là chống đối hay bất lợi không?

Đây là nỗi sợ phổ biến nhất của người nước ngoài khi làm việc với cơ quan điều tra tại Việt Nam.

Thực tế pháp lý cho thấy:

• Không ký biên bản không tự động bị xem là chống đối
• Cơ quan điều tra phải ghi rõ lý do không ký trong biên bản
• Biên bản vẫn có thể được sử dụng, nhưng giá trị chứng minh sẽ bị xem xét thận trọng hơn

Ký biên bản lấy lời khai có đồng nghĩa với thừa nhận hành vi phạm tội?

Đây là hiểu lầm rất nguy hiểm.

Biên bản lấy lời khai chỉ ghi nhận:

• bạn đã nói gì
• nội dung trao đổi tại thời điểm đó

Việc xác định có phạm tội hay không còn phụ thuộc vào:

• toàn bộ chứng cứ khác
• quá trình điều tra
• đánh giá của cơ quan tiến hành tố tụng

Tuy nhiên, rủi ro nằm ở chỗ:
Một lời khai không chính xác, bị diễn giải sai hoặc dịch không đúng có thể gây bất lợi nghiêm trọng về sau.

Đây chính là lý do người nước ngoài nên có luật sư tham gia càng sớm càng tốt, kể cả khi “chỉ mới làm việc lần đầu”.

Những trường hợp người nước ngoài cần đặc biệt cẩn trọng trước khi ký biên bản

Không phải mọi trường hợp ký biên bản lấy lời khai đều an toàn đối với người nước ngoài. Trong thực tế, chỉ một sai sót nhỏ về ngôn ngữ, nội dung ghi nhận hoặc tư cách pháp lý cũng có thể dẫn đến rủi ro nghiêm trọng về sau. Vì vậy, người nước ngoài cần đặc biệt thận trọng và cân nhắc kỹ trước khi đặt bút ký vào bất kỳ biên bản nào.

Khi biên bản được lập bằng tiếng Việt

Phần lớn biên bản tại Việt Nam được lập hoàn toàn bằng tiếng Việt. Nếu bạn:

• không đọc hiểu tiếng Việt
• không được giải thích đầy đủ nội dung
• không có phiên dịch chuyên ngành pháp lý

thì việc ký biên bản tiềm ẩn rủi ro rất lớn.

Khi nội dung biên bản không phản ánh đúng lời bạn nói

Nhiều khách hàng của chúng tôi chia sẻ rằng:

“Tôi nói một ý, nhưng biên bản lại ghi theo cách khác, mang tính buộc tội hơn.”

Trong trường hợp này, bạn hoàn toàn có quyền yêu cầu sửa trước khi ký.

Khi bạn chưa rõ tư cách tố tụng của mình

Bạn đang là:

• người làm chứng?
• người có liên quan?
• hay người bị tố giác?

Nếu chưa được giải thích rõ tư cách, việc ký biên bản có thể khiến bạn vô tình bị đặt vào vị trí bất lợi hơn.

Vai trò của luật sư khi người nước ngoài bị triệu tập lấy lời khai

Trong thực tế, rất nhiều vụ việc ban đầu tưởng chừng đơn giản, nhưng chỉ vì một lời khai thiếu tư vấn, hậu quả pháp lý về sau lại nghiêm trọng hơn rất nhiều.

Luật sư có thể hỗ trợ:

• giải thích rõ quyền và nghĩa vụ trước khi làm việc
• kiểm tra nội dung biên bản trước khi ký
• đảm bảo phiên dịch chính xác, đúng thuật ngữ pháp lý
• bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh việc suy diễn bất lợi

Nên làm gì nếu bạn hoặc người thân là người nước ngoài đang bị triệu tập?

Thay vì hoảng loạn hoặc ký vội cho xong, hãy:

• Giữ bình tĩnh, xác định rõ lý do triệu tập
• Hỏi rõ tư cách pháp lý của mình
• Không ký biên bản khi chưa hiểu rõ nội dung
• Liên hệ luật sư có kinh nghiệm làm việc với người nước ngoài

Một quyết định đúng ở giai đoạn đầu có thể giảm thiểu rủi ro rất lớn về sau.

Bạn đang gặp tình huống tương tự?

Nếu bạn là người nước ngoài đang:

• được công an mời làm việc
• bị triệu tập lấy lời khai
• có liên quan đến vụ án hình sự tại Việt Nam
• hoặc là người thân của người nước ngoài đang gặp vấn đề pháp lý

Hãy liên hệ với DEDICA Law để được tư vấn chiến lược pháp lý phù hợp nhất, bằng ngôn ngữ bạn hiểu và với cách tiếp cận thận trọng – an toàn – đúng pháp luật.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!