Chưa có mục lục
Khi đang bị công an Việt Nam mời làm việc hoặc điều tra, việc bị yêu cầu giao nộp hộ chiếu khiến nhiều người nước ngoài lo lắng: Liệu mình có bị cấm xuất cảnh? Có bị giam giữ không? Nếu không giao nộp thì có vi phạm pháp luật? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu đúng – đủ – an toàn về nghĩa vụ giao nộp hộ chiếu trong quá trình điều tra hình sự tại Việt Nam, đồng thời định hướng cách xử lý phù hợp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.
Lưu ý: Nội dung dưới đây mang tính chất tham khảo pháp lý chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn cụ thể cho từng vụ việc.
Trong thực tế tư vấn cho người nước ngoài liên quan đến vụ án hình sự tại Việt Nam, chúng tôi nhận thấy nỗi sợ lớn nhất không chỉ là vụ án, mà là cảm giác bị mất kiểm soát: hộ chiếu bị giữ, không biết khi nào được trả, không rõ mình có quyền từ chối hay không.
Trước khi trả lời câu hỏi “có bắt buộc không”, cần hiểu rõ: không phải mọi trường hợp bị mời làm việc hay bị điều tra đều phải giao nộp hộ chiếu. Việc này phụ thuộc vào tư cách tố tụng của bạn và quyết định cụ thể của cơ quan có thẩm quyền.
Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (đang có hiệu lực), hộ chiếu của người nước ngoài có thể bị tạm giữ trong những trường hợp nhất định, như một biện pháp ngăn chặn hoặc biện pháp bảo đảm cho hoạt động điều tra.
Nếu bạn bị xác định là bị can, bị cáo trong vụ án hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng các biện pháp như:
Cấm đi khỏi nơi cư trú
Tạm hoãn xuất cảnh
Tạm giữ giấy tờ xuất nhập cảnh (bao gồm hộ chiếu)
Việc này nhằm ngăn ngừa nguy cơ bỏ trốn, đảm bảo bạn có mặt khi làm việc với cơ quan điều tra. Trong trường hợp này, việc giao nộp hộ chiếu là nghĩa vụ pháp lý, nếu đã có quyết định hợp lệ bằng văn bản.
Rất nhiều người nước ngoài chưa bị khởi tố, chỉ mới là:
Người bị mời làm việc
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan
Người làm chứng
Người bị hại
Trong các trường hợp này, cơ quan điều tra không được tùy tiện yêu cầu giao nộp hộ chiếu, trừ khi có căn cứ pháp luật rõ ràng và quyết định của người có thẩm quyền.
Đây là điểm mấu chốt mà nhiều người không biết, dẫn đến tự nguyện giao nộp hộ chiếu mà không hiểu rõ quyền của mình.
Nếu công an chỉ yêu cầu bằng lời nói, không xuất trình quyết định tạm giữ, tạm hoãn xuất cảnh hoặc quyết định áp dụng biện pháp ngăn chặn, bạn hoàn toàn có quyền:
Yêu cầu giải thích căn cứ pháp lý
Yêu cầu lập biên bản
Yêu cầu được tham vấn luật sư trước khi giao nộp
Việc lịch sự nhưng kiên quyết hỏi rõ căn cứ pháp luật không phải là chống đối, mà là thực hiện quyền hợp pháp.
Nếu đã có quyết định hợp lệ, việc không giao nộp có thể bị xem xét là không chấp hành yêu cầu của cơ quan tiến hành tố tụng. Tuy nhiên, ngay cả trong trường hợp này, bạn vẫn có quyền:
Nhận bản sao quyết định
Biết rõ thời hạn giữ hộ chiếu
Yêu cầu ghi nhận tình trạng hộ chiếu khi giao nộp
Nhờ luật sư theo dõi và kiến nghị khi cần thiết
Nhiều người vì lo sợ mà giao nộp ngay, sau đó rơi vào tình trạng:
Bị giữ hộ chiếu kéo dài không rõ thời hạn
Không thể xuất cảnh do công việc, gia đình
Không biết mình đang ở tư cách tố tụng nào
Khó tiếp cận thông tin vụ án
Ngược lại, cũng có người từ chối không đúng cách, dẫn đến việc bị đánh giá là không hợp tác, gây bất lợi về tâm lý trong quá trình làm việc với cơ quan điều tra.
Vấn đề không nằm ở việc giao hay không giao, mà là giao trong điều kiện nào, căn cứ nào và có ai bảo vệ quyền lợi cho bạn hay không.
Trong các vụ việc mà DEDICA đã tham gia, luật sư thường hỗ trợ khách hàng người nước ngoài ở các khía cạnh:
Luật sư sẽ xem xét:
Tư cách tố tụng hiện tại của bạn
Cơ quan nào yêu cầu
Quyết định có đúng thẩm quyền, đúng hình thức hay không
Nhiều trường hợp, việc giữ hộ chiếu không thực sự cần thiết và có thể kiến nghị điều chỉnh.
Luật sư có thể:
Đề nghị áp dụng biện pháp ít hạn chế hơn
Kiến nghị thời hạn cụ thể cho việc giữ hộ chiếu
Bảo đảm bạn được thông báo đầy đủ về quyền và nghĩa vụ
Điều này đặc biệt quan trọng với người nước ngoài có công việc, gia đình, hoặc nghĩa vụ ở nước ngoài.
Nếu bạn là người nước ngoài đang bị điều tra, hoặc người thân của bạn đang trong tình huống tương tự, đừng chỉ dựa vào suy đoán hoặc lời truyền miệng. Mỗi vụ việc có bối cảnh khác nhau và một quyết định nhỏ sai thời điểm có thể ảnh hưởng lớn đến quyền lợi lâu dài.
Bạn đang gặp vấn đề tương tự?
Hãy liên hệ với CÔNG TY LUẬT TNHH DEDICA để được tư vấn chiến lược pháp lý phù hợp – thận trọng – đúng luật cho từng trường hợp cụ thể.
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
