Người nước ngoài buôn bán hàng nhập lậu tại Việt Nam bị xử phạt ra sao?

Người nước ngoài buôn bán hàng nhập lậu tại Việt Nam bị xử phạt ra sao? Có bị truy cứu trách nhiệm hình sự? Có nguy cơ trục xuất không? Nếu bạn hoặc người thân đang bị điều tra, bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ khung pháp lý và hướng xử lý an toàn.

Việc bị công an mời làm việc, khám xét hoặc tạm giữ liên quan đến hành vi buôn bán hàng nhập lậu tại Việt Nam là cú sốc lớn đối với bất kỳ người nước ngoài nào. Nỗi lo thường trực là: “Liệu tôi có bị đi tù?”, “Có bị trục xuất?”, “Tôi có còn cơ hội ở lại Việt Nam làm việc không?”.

Trong thực tế, DEDICA Law đã tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho nhiều khách hàng là người nước ngoài vướng vào vụ án hình sự tại Việt Nam – từ giai đoạn làm việc ban đầu đến khi vụ án được giải quyết. Điều quan trọng nhất lúc này không phải hoảng loạn, mà là hiểu đúng quy định pháp luật và có chiến lược pháp lý phù hợp.

Quy định pháp luật về buôn bán hàng nhập lậu đối với người nước ngoài

Trước hết, cần khẳng định: người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam vẫn chịu trách nhiệm hình sự theo pháp luật Việt Nam. Không có sự phân biệt quốc tịch trong việc xử lý tội phạm.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, yếu tố quốc tịch có thể ảnh hưởng đến biện pháp xử lý bổ sung như trục xuất.

Hành vi nào bị coi là buôn bán hàng nhập lậu?

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017), hành vi buôn lậu bao gồm việc buôn bán trái phép qua biên giới hoặc từ khu phi thuế quan vào nội địa những loại hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép, hoặc phải nộp thuế nhưng không thực hiện đúng quy định.

Trong thực tiễn điều tra, cơ quan chức năng thường xem xét:

• Giá trị hàng hóa nhập lậu.
• Số lần vi phạm.
• Tính chất tổ chức (có đồng phạm hay không).
• Mức độ thu lợi bất chính.

Nếu giá trị hàng hóa từ 100 triệu đồng trở lên (hoặc dưới mức đó nhưng đã bị xử phạt hành chính mà còn vi phạm), cá nhân có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Điều này có nghĩa là, không phải mọi trường hợp buôn bán hàng nhập lậu đều bị khởi tố hình sự. Có những trường hợp chỉ bị xử phạt hành chính theo Nghị định 98/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung).

Mức hình phạt có thể áp dụng

Tùy theo giá trị hàng hóa và tình tiết vụ án, khung hình phạt đối với cá nhân có thể bao gồm:

• Phạt tiền từ 50 triệu đến 3 tỷ đồng.
• Phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm.
• Hình phạt bổ sung: phạt tiền, tịch thu tài sản, hoặc trục xuất.

Đối với người nước ngoài, trục xuất có thể được áp dụng như một hình phạt chính hoặc bổ sung (Điều 37 Bộ luật Hình sự).

Tuy nhiên, cần lưu ý: mức án cụ thể phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố – vai trò trong vụ án, mức độ hợp tác, nhân thân, tình tiết giảm nhẹ. Không thể khẳng định trước kết quả khi chưa nghiên cứu hồ sơ cụ thể.

Người nước ngoài có bị trục xuất hoặc cấm nhập cảnh không?

Đây là nỗi lo lớn nhất của nhiều khách hàng nước ngoài.

Trên thực tế, trục xuất không phải là hình phạt tự động áp dụng trong mọi vụ án buôn bán hàng nhập lậu. Tòa án sẽ cân nhắc:

• Mức độ nghiêm trọng của hành vi.
• Thời gian cư trú hợp pháp tại Việt Nam.
• Hoàn cảnh gia đình (có vợ/chồng, con tại Việt Nam không).
• Thiện chí khắc phục hậu quả.

Ngoài hình phạt trục xuất theo bản án, cơ quan quản lý xuất nhập cảnh còn có thể áp dụng biện pháp cấm nhập cảnh trong một thời gian nhất định theo Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.

Việc này có thể ảnh hưởng lâu dài đến kế hoạch đầu tư, kinh doanh hoặc sinh sống của bạn tại Việt Nam.

Khi bị mời làm việc hoặc tạm giữ, cần làm gì?

Đây là giai đoạn quan trọng nhất.

Nhiều người nước ngoài do không hiểu rõ quy trình tố tụng tại Việt Nam đã vô tình ký vào các biên bản mà không hiểu đầy đủ nội dung. Điều này có thể bất lợi cho quá trình bào chữa sau này.

Bạn có quyền:

• Được thông báo lý do làm việc.
• Được có luật sư tham gia từ giai đoạn điều tra.
• Được phiên dịch nếu không thông thạo tiếng Việt.

Việc có luật sư tham gia sớm giúp:

• Đảm bảo quyền lợi tố tụng được tôn trọng.
• Định hướng khai báo phù hợp.
• Hạn chế rủi ro bị áp dụng biện pháp ngăn chặn nghiêm khắc.

Trong nhiều vụ việc DEDICA Law tham gia, chỉ riêng việc điều chỉnh chiến lược làm việc ngay từ đầu đã giúp thay đổi đáng kể hướng xử lý của cơ quan điều tra – từ nguy cơ khởi tố hình sự sang xử phạt hành chính trong một số trường hợp phù hợp với quy định pháp luật.

Tuy nhiên, mỗi vụ án có tính chất riêng và kết quả phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan.

Chiến lược pháp lý khi người nước ngoài bị điều tra buôn bán hàng nhập lậu

Hiểu luật là một chuyện. Xử lý thực tế lại là chuyện khác.

Đánh giá đúng vai trò và giá trị hàng hóa

Trong nhiều vụ án, người nước ngoài không trực tiếp nhập khẩu hàng hóa mà chỉ tham gia một phần trong chuỗi giao dịch (ví dụ: thuê kho, môi giới, hoặc góp vốn). Việc xác định chính xác vai trò sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến trách nhiệm hình sự.

Luật sư cần:

• Rà soát chứng từ hải quan.
• Đánh giá dòng tiền.
• Xác định yếu tố lỗi (có biết là hàng nhập lậu hay không).

Không phải mọi trường hợp “liên quan” đều đồng nghĩa với “đồng phạm”.

Tận dụng tình tiết giảm nhẹ theo luật

Điều 51 Bộ luật Hình sự quy định nhiều tình tiết giảm nhẹ như:

• Thành khẩn khai báo.
• Tự nguyện khắc phục hậu quả.
• Phạm tội lần đầu và thuộc trường hợp ít nghiêm trọng.

Đối với người nước ngoài, yếu tố khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa kinh doanh, sự thiếu hiểu biết về thủ tục hải quan… có thể được xem xét nếu có căn cứ phù hợp.

Chiến lược pháp lý không nhằm “né tránh trách nhiệm”, mà nhằm đảm bảo việc áp dụng pháp luật đúng và công bằng.

Vai trò của luật sư trong vụ án hình sự liên quan người nước ngoài

Khi đối mặt với một vụ án hình sự tại Việt Nam, cảm giác cô lập và hoang mang là điều rất dễ xảy ra – đặc biệt khi gia đình bạn ở nước ngoài.

Luật sư không chỉ là người bào chữa trước tòa, mà còn:

• Làm việc trực tiếp với cơ quan điều tra.
• Hỗ trợ gia đình làm thủ tục thăm gặp.
• Tư vấn về cư trú, visa, giấy phép lao động.
• Phối hợp với đại sứ quán khi cần thiết.

DEDICA là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, có đội ngũ luật sư từng làm việc tại các công ty luật quốc tế và tập đoàn đa quốc gia. Chúng tôi thường xuyên tư vấn, tham gia bào chữa cho khách hàng là người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam hoặc có liên quan đến vụ án hình sự tại Việt Nam.

Chúng tôi hiểu rằng, điều khách hàng cần không chỉ là kiến thức pháp lý, mà còn là sự bình tĩnh, minh bạch và chiến lược rõ ràng.

Lưu ý: Mỗi vụ việc có tình tiết riêng. Thông tin trong bài viết này mang tính chất tham khảo chung và không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý cụ thể cho từng trường hợp.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!