Chưa có mục lục
Người nước ngoài đang bị điều tra hình sự tại Việt Nam có được về nước không?
Có bị giữ hộ chiếu, cấm xuất cảnh hay không?
Đây là những câu hỏi khiến rất nhiều người nước ngoài – cũng như gia đình, bạn bè của họ – rơi vào trạng thái hoang mang, lo lắng, thậm chí mất ngủ khi bất ngờ “dính” đến một vụ án hình sự tại Việt Nam.
Thực tế cho thấy, chỉ một quyết định cấm xuất cảnh cũng có thể làm đảo lộn hoàn toàn kế hoạch cá nhân, công việc, visa, hợp đồng lao động và cuộc sống của người nước ngoài. Bài viết dưới đây được viết dưới góc nhìn của luật sư tư vấn, nhằm giúp bạn hiểu đúng – bình tĩnh – và biết cách hành động hợp pháp khi đối mặt với nguy cơ bị cấm xuất cảnh trong vụ án hình sự tại Việt Nam.
Lưu ý pháp lý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp thông tin chung, không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý cho từng vụ việc cụ thể. Mỗi vụ án có tính chất và rủi ro khác nhau.
Câu trả lời ngắn gọn là: có thể.
Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung và hiện vẫn đang có hiệu lực), cấm xuất cảnh là một trong các biện pháp ngăn chặn mà cơ quan tiến hành tố tụng có thể áp dụng đối với người bị tố giác, người bị kiến nghị khởi tố, bị can, bị cáo, hoặc người có liên quan đến vụ án hình sự.
Điều này áp dụng cho cả công dân Việt Nam và người nước ngoài, không có sự phân biệt quốc tịch.
Tuy nhiên, không phải cứ là người nước ngoài thì chắc chắn bị cấm xuất cảnh. Việc áp dụng hay không phụ thuộc vào từng giai đoạn tố tụng và đánh giá rủi ro cụ thể của cơ quan điều tra.
Trên thực tế tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho nhiều khách hàng là người nước ngoài, chúng tôi nhận thấy các trường hợp sau có nguy cơ rất cao bị cấm xuất cảnh:
Khi một người nước ngoài đã bị xác định là bị can trong vụ án hình sự, cơ quan điều tra thường áp dụng cấm xuất cảnh nhằm:
ngăn ngừa nguy cơ bỏ trốn khỏi Việt Nam
đảm bảo sự có mặt trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử
tránh việc gây khó khăn cho hoạt động tố tụng
Trong nhiều vụ việc, cấm xuất cảnh được áp dụng thay cho tạm giam, đặc biệt khi người nước ngoài có nơi cư trú rõ ràng và hợp tác điều tra.
Một điểm rất dễ bị hiểu sai là: chưa bị khởi tố thì không sao. Thực tế không hoàn toàn như vậy.
Ngay cả khi chỉ mới bị mời làm việc, lấy lời khai, nếu cơ quan điều tra đánh giá có dấu hiệu tội phạm và lo ngại người nước ngoài có thể rời khỏi Việt Nam, biện pháp cấm xuất cảnh vẫn có thể được áp dụng.
Điều này khiến không ít người nước ngoài bất ngờ bị giữ lại tại sân bay, dù trước đó chưa nhận được thông báo rõ ràng.
Theo Điều 124 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, cấm xuất cảnh được áp dụng khi có căn cứ cho rằng người đó: có thể bỏ trốn, gây khó khăn cho việc điều tra, truy tố, xét xử
Ngoài ra, Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của người nước ngoài tại Việt Nam cũng cho phép tạm hoãn xuất cảnh trong trường hợp người nước ngoài liên quan đến vụ án hình sự theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Quan trọng cần hiểu rằng: Cấm xuất cảnh không đồng nghĩa với việc đã bị kết tội, đây chỉ là biện pháp tố tụng mang tính phòng ngừa
Đây là câu hỏi khiến nhiều khách hàng lo lắng nhất.
Pháp luật không quy định một con số “cứng” cho tất cả các vụ án. Thời hạn cấm xuất cảnh thường phụ thuộc vào thời hạn điều tra, truy tố, xét xử của vụ án hình sự đó.
Trên thực tế, lệnh cấm xuất cảnh có thể: Kéo dài vài tháng; gia hạn nhiều lần; chấm dứt khi vụ án được đình chỉ hoặc kết thúc.
Chính vì vậy, việc không có luật sư theo sát từ sớm có thể khiến thời gian bị cấm xuất cảnh kéo dài ngoài dự đoán.
Câu trả lời là: có thể, nhưng không tự động và không phải lúc nào cũng được chấp nhận.
Một số hướng xử lý pháp lý thường được cân nhắc:
Luật sư có thể thay mặt khách hàng:
Làm đơn đề nghị hủy bỏ cấm xuất cảnh
Chứng minh khách hàng có địa chỉ cư trú rõ ràng
Chứng minh có nhu cầu chính đáng (y tế, công việc, gia đình)
Cam kết hợp tác tố tụng đầy đủ
Việc này đòi hỏi lập luận pháp lý chặt chẽ, hiểu rõ tâm lý và cách đánh giá rủi ro của cơ quan tiến hành tố tụng.
Trong các vụ án hình sự liên quan đến người nước ngoài, sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, pháp luật khiến rủi ro pháp lý tăng cao.
Luật sư không chỉ: giải thích rõ quyền và nghĩa vụ; bảo vệ quyền lợi hợp pháp; làm việc với cơ quan điều tra mà còn giúp giảm thiểu nguy cơ bị áp dụng các biện pháp ngăn chặn không cần thiết, trong đó có cấm xuất cảnh.
Qua thực tế tư vấn, chúng tôi nhận thấy nhiều người nước ngoài:
- Tự ý rời khỏi Việt Nam khi chưa làm rõ tình trạng pháp lý
- Không kiểm tra tình trạng cấm xuất cảnh trước khi bay
- Ký biên bản làm việc mà không hiểu rõ nội dung
- Không có luật sư từ giai đoạn sớm
Những sai lầm này có thể làm tình trạng pháp lý xấu đi, thậm chí bị áp dụng biện pháp nghiêm khắc hơn.
Bạn nên tìm đến luật sư càng sớm càng tốt nếu: Bạn là người nước ngoài đang bị công an mời làm việc; bạn lo ngại khả năng bị cấm xuất cảnh; người thân, bạn bè của bạn đã bị tạm giữ, điều tra tại Việt Nam; bạn là người bị hại trong vụ án hình sự có yếu tố nước ngoài.
Sự chủ động ngay từ đầu có thể tạo ra khác biệt rất lớn về kết quả pháp lý.
CÔNG TY LUẬT TNHH DEDICA là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho:
Người nước ngoài bị điều tra, truy tố hình sự tại Việt Nam
Người nước ngoài là bị hại trong các vụ án hình sự
Doanh nghiệp và cá nhân có yếu tố nước ngoài
Với đội ngũ luật sư có kinh nghiệm làm việc trong môi trường quốc tế, DEDICA hiểu rõ những áp lực, nỗi sợ và rào cản pháp lý mà người nước ngoài đang đối mặt khi vướng vào một vụ án tại Việt Nam.
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
