Người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam có bị trục xuất hay phải ngồi tù trước?

Người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam có bị trục xuất ngay không, hay vẫn phải ngồi tù? Đây là câu hỏi khiến rất nhiều người lo lắng khi bản thân hoặc người thân bị công an Việt Nam mời làm việc, tạm giữ hay khởi tố. Sợ bị giam giữ kéo dài, sợ không được về nước, sợ không hiểu luật Việt Nam – tất cả đều là nỗi sợ rất thật. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu đúng bản chất pháp lý, trấn an tâm lý và định hướng những việc nên làm sớm nhất để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam có bị trục xuất ngay không?

Khi nghe đến hai chữ “trục xuất”, nhiều người nước ngoài nghĩ rằng: “Chỉ cần bị phát hiện là phạm tội, tôi sẽ bị đưa ra sân bay ngay”. Trên thực tế, pháp luật hình sự Việt Nam không vận hành theo cách đó.

Việc người nước ngoài bị trục xuất hay phải chấp hành hình phạt tù trước phụ thuộc vào tính chất hành vi, mức độ nguy hiểm, tội danh bị truy cứu, và quyết định cuối cùng của Tòa án. Không có một câu trả lời “đúng cho mọi trường hợp”.

Trục xuất là hình phạt gì theo luật Việt Nam?

Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), trục xuất được xác định là một hình phạt chính hoặc hình phạt bổ sung, chỉ áp dụng đối với người nước ngoài phạm tội tại Việt Nam.

Điều này có nghĩa là:

• Trục xuất không tự động xảy ra khi người nước ngoài phạm tội
• Trục xuất chỉ được áp dụng khi có bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án

Nói cách khác, công an không có quyền “trục xuất ngay” chỉ vì bạn đang bị điều tra hay bị tạm giữ.

Có phải cứ là người nước ngoài thì không bị đi tù?

Đây là một hiểu lầm rất phổ biến và rất nguy hiểm.

Pháp luật Việt Nam quy định rõ: Người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam vẫn có thể bị phạt tù như công dân Việt Nam, nếu hành vi cấu thành tội phạm và không thuộc trường hợp được áp dụng hình phạt trục xuất thay thế.

Trong thực tế, nhiều người nước ngoài:

• Bị tạm giam trong quá trình điều tra
• Bị xét xử và tuyên án tù giam
• Sau khi chấp hành xong hình phạt tù, mới bị trục xuất khỏi Việt Nam

Trường hợp nào người nước ngoài có thể bị trục xuất thay vì ngồi tù?

Không phải mọi vụ án đều dẫn đến án tù. Trong một số trường hợp, Tòa án có thể lựa chọn trục xuất thay cho hình phạt tù, nhưng điều này không phải là “đương nhiên”.

Những yếu tố Tòa án thường cân nhắc

Từ thực tiễn tư vấn và tham gia các vụ án hình sự có yếu tố nước ngoài, các yếu tố sau thường ảnh hưởng đến quyết định của Tòa:

• Tội danh thuộc nhóm ít nghiêm trọng hoặc nghiêm trọng
• Người phạm tội lần đầu, có nhân thân tốt
• Thiệt hại đã được khắc phục
• Có thái độ hợp tác, thành khẩn
• Có luật sư bào chữa từ sớm
• Việc trục xuất không gây nguy hiểm cho xã hội Việt Nam

Nếu các yếu tố này được trình bày đúng cách – đúng thời điểm – đúng chiến lược, khả năng áp dụng trục xuất sẽ cao hơn đáng kể.

Khi nào trục xuất là hình phạt bổ sung?

Trong nhiều vụ án, Tòa án có thể tuyên:

• Phạt tù có thời hạn
• Kèm theo hình phạt bổ sung là trục xuất

Điều này đồng nghĩa: Người nước ngoài vẫn phải ngồi tù trước, sau đó bị buộc rời khỏi Việt Nam khi chấp hành xong hình phạt.

Người nước ngoài đang bị điều tra – cần làm gì ngay để tránh rủi ro pháp lý?

Đây là giai đoạn nguy hiểm nhất nhưng cũng là giai đoạn có thể thay đổi cục diện vụ việc nhiều nhất.

Rất nhiều người nước ngoài mất cơ hội bảo vệ mình chỉ vì:

• Không hiểu quyền của mình khi làm việc với công an
• Ký biên bản mà không hiểu hết nội dung
• Không có luật sư tham gia từ đầu

Bạn có quyền gì khi làm việc với cơ quan điều tra?

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự, người nước ngoài có quyền:

• Có luật sư bào chữa
• Có phiên dịch
• Không buộc phải tự buộc tội mình
• Được giải thích rõ quyền và nghĩa vụ

Việc có luật sư từ giai đoạn điều tra không chỉ để “bào chữa khi ra tòa”, mà còn để:

• Kiểm soát rủi ro pháp lý
• Định hướng lời khai
• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp
• Chuẩn bị phương án giảm nhẹ hoặc trục xuất

Đừng chờ đến khi bị khởi tố mới tìm luật sư

Trong thực tế, khi đã khởi tố, rất nhiều lựa chọn pháp lý đã không còn. Việc tư vấn sớm giúp:

• Đánh giá đúng mức độ rủi ro
• Xác định khả năng áp dụng trục xuất
• Tránh những sai lầm không thể sửa

Lưu ý pháp lý:  Mỗi vụ án hình sự là một trường hợp riêng biệt, phụ thuộc vào: Hành vi cụ thể, chứng cứ, quan điểm của cơ quan tiến hành tố tụng. 

Bài viết này không nhằm khẳng định chắc chắn kết quả vụ án, và không thay thế cho ý kiến tư vấn pháp lý chính thức. Để có đánh giá chính xác, người liên quan cần được luật sư xem xét hồ sơ cụ thể.

Khi nào bạn nên liên hệ luật sư ngay?

Bạn không nên chờ đợi nếu:

• Bạn là người nước ngoài đang bị công an mời làm việc
• Bạn hoặc người thân đã bị tạm giữ, tạm giam
• Bạn không hiểu rõ mình đang bị điều tra về tội gì
• Bạn lo lắng về nguy cơ ngồi tù hoặc bị trục xuất

DEDICA Law là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho:

• Người nước ngoài bị điều tra hình sự tại Việt Nam
• Người nước ngoài là bị hại trong vụ án hình sự
• Các vụ án có yếu tố nước ngoài, cần tiếp cận cẩn trọng – chiến lược – đúng luật

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!