Tai nạn lao động là gì? Quyền và nghĩa vụ theo luật mới nhất

Hiểu rõ khái niệm tai nạn lao động và nghĩa vụ pháp lý giúp doanh nghiệp tuân thủ luật, bảo vệ quyền lợi người lao động và tránh rủi ro xử phạt hành chính.

Tai nạn lao động là gì theo quy định mới nhất?

Không ít doanh nghiệp hiểu tai nạn lao động một cách đơn giản, nhưng pháp luật Việt Nam có định nghĩa chặt chẽ và tiêu chuẩn pháp lý để xác định một sự kiện là tai nạn lao động. Theo Luật An toàn, vệ sinh lao động, tai nạn lao động được hiểu là tình huống bất ngờ xảy ra trong quá trình làm việc, dẫn đến thương tích, mất khả năng lao động hoặc tử vong đối với người lao động. Sự kiện này phải xảy ra khi người lao động đang thực hiện nhiệm vụ trong công việc, gắn liền với nhiệm vụ lao động hoặc trong quá trình di chuyển phục vụ công việc theo quy định.

Tai nạn lao động không chỉ giới hạn tại nơi làm việc mà còn có thể bao gồm những tình huống xảy ra ngoài khuôn viên công ty nhưng liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ do người sử dụng lao động giao phó. Điều này giúp mở rộng quyền lợi được hưởng chế độ bảo hiểm và các quyền liên quan nếu sự kiện đáp ứng điều kiện pháp luật.

Quyền và nghĩa vụ của người sử dụng lao động

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là các tổ chức, công ty có số lượng nhân sự lớn, nghĩa vụ đảm bảo an toàn lao động không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà còn là yêu cầu pháp lý bắt buộc. Theo luật, người sử dụng lao động có các quyền và nghĩa vụ pháp lý, bao gồm:

1. Nghĩa vụ pháp lý bắt buộc

• Xây dựng kế hoạch an toàn – vệ sinh lao động và tổ chức thực hiện bài bản, qua đó giảm thiểu rủi ro tai nạn;

• Cung cấp trang thiết bị bảo hộ, tổ chức huấn luyện an toàn lao động định kỳ cho nhân viên;

• Đóng bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp cho người lao động đúng quy định;

• Chăm sóc sức khỏe, khám và phát hiện bệnh nghề nghiệp cho nhân viên theo chu kỳ bắt buộc;

• Khai báo, điều tra và báo cáo tai nạn lao động xảy ra trong doanh nghiệp đến cơ quan có thẩm quyền;

• Không được bắt buộc người lao động tiếp tục làm việc nếu môi trường lao động còn nguy hiểm.

2. Quyền của người sử dụng lao động

Người sử dụng lao động có quyền yêu cầu người lao động tuân thủ các nội quy an toàn lao động, khen thưởng nhân viên thực hiện tốt và thực hiện biện pháp kỷ luật trong khuôn khổ pháp luật đối với các hành vi vi phạm nội quy. Đồng thời, doanh nghiệp có quyền huy động người lao động tham gia các hoạt động ứng phó khẩn cấp khi xảy ra sự cố.

Việc không tuân thủ các quy định này có thể khiến doanh nghiệp bị xử phạt hành chính, bị thanh tra chuyên ngành hoặc phải chịu trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố gây thương vong. Đây là rủi ro lớn nếu ban lãnh đạo doanh nghiệp chủ quan đối với công tác an toàn lao động.

Quyền và trách nhiệm của người lao động

Người lao động không chỉ là đối tượng được pháp luật bảo vệ mà còn có quyền và nghĩa vụ quan trọng liên quan tới an toàn lao động:

1. Quyền của người lao động

Người lao động làm việc theo hợp đồng có quyền:

• Được làm việc trong điều kiện an toàn, vệ sinh lao động đầy đủ;

• Được cung cấp thông tin về nguy cơ lao động và được đào tạo an toàn lao động;

• Yêu cầu người sử dụng lao động đảm bảo an toàn trong suốt quá trình làm việc;

• Được hưởng đầy đủ quyền lợi khi bị tai nạn lao động, bao gồm bảo hiểm và chăm sóc y tế;

• Từ chối làm việc khi nhận thấy nguy cơ tai nạn nghiêm trọng mà không bị coi là vi phạm kỷ luật;

• Khiếu nại, tố cáo hoặc khởi kiện nếu quyền này bị xâm phạm.

Những quyền này giúp người lao động chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe và tính mạng của chính họ trong môi trường làm việc. Việc hiểu rõ quyền này là điều mà nhiều người lao động trong các doanh nghiệp chưa nắm rõ hoặc chưa được doanh nghiệp phổ biến đầy đủ.

Bảo hiểm tai nạn lao động – Một điểm then chốt

Không thể bỏ qua bảo hiểm tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp khi thảo luận về quyền lợi người lao động. Đây là chế độ bắt buộc mà người sử dụng lao động phải tham gia cho người lao động theo luật định. Khi tai nạn xảy ra, người lao động có thể được hưởng các quyền lợi như trợ cấp nằm viện, trợ cấp phục hồi chức năng, bồi thường khi suy giảm khả năng lao động hoặc tử tuất theo hồ sơ và quy trình giám định mức độ thương tật.

Ngoài bảo hiểm bắt buộc, còn có lựa chọn bảo hiểm tai nạn lao động tự nguyện dành cho người lao động không làm việc theo hợp đồng hoặc có nhu cầu mở rộng quyền lợi. Quy định này đã được pháp luật lao động và bảo hiểm xã hội thiết kế nhằm mở rộng phạm vi bảo vệ hơn cho người lao động trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng linh hoạt.

Tại sao doanh nghiệp nên tuân thủ nghiêm ngặt luật an toàn lao động?

Việc tuân thủ pháp luật an toàn lao động không chỉ tránh được rủi ro pháp lý và mức phạt hành chính mà còn:

• Bảo vệ sức khỏe người lao động, nâng cao tinh thần làm việc;

• Giảm thiểu chi phí phát sinh do tai nạn lao động và tranh chấp lao động;

• Góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp lành mạnh và tuân thủ luật pháp;

• Tạo uy tín tốt hơn với đối tác, khách hàng và cơ quan quản lý nhà nước.

Một chiến lược pháp lý bài bản về an toàn lao động là yếu tố mấu chốt mà nhiều doanh nghiệp thành công đang áp dụng để kiểm soát rủi ro trong hoạt động kinh doanh.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!