Rà soát hợp đồng tại Việt Nam là bước quan trọng giúp doanh nghiệp nước ngoài giảm rủi ro pháp lý và kiểm soát nghĩa vụ trong giao dịch. Tuy nhiên trên thực tế, nhiều hợp đồng vẫn tồn tại những điều khoản bất lợi mà người ký không nhận ra ngay từ đầu, điều này có thể dẫn đến mất tiền, mất quyền kiểm soát hoặc khó xử lý khi phát sinh tranh chấp, và câu hỏi đặt ra là liệu bạn có đang ký những điều khoản có thể khiến mình mất tiền mà không biết?

Rủi ro pháp lý khi không rà soát hợp đồng tại Việt Nam

Khi doanh nghiệp nước ngoài bước vào thị trường Việt Nam, hợp đồng thường là “lá chắn pháp lý” duy nhất để bảo vệ quyền lợi, nhưng trên thực tế rất nhiều doanh nghiệp ký hợp đồng mà không hiểu rõ nội dung hoặc không lường trước rủi ro, và điều đáng nói là khi tranh chấp xảy ra, mọi vấn đề đều quay lại hợp đồng, nếu hợp đồng không chặt chẽ thì khả năng bảo vệ quyền lợi sẽ rất hạn chế.

Không hiểu luật Việt Nam và rủi ro nằm ở những điều khoản “nhỏ”

Pháp luật Việt Nam, đặc biệt là Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Thương mại 2005, cho phép các bên tự do thỏa thuận khá nhiều nội dung, điều này tưởng như có lợi nhưng lại tiềm ẩn rủi ro lớn nếu không kiểm soát được điều khoản. Trên thực tế, nhiều vấn đề phổ biến thường xuất hiện như điều khoản thanh toán không gắn với điều kiện cụ thể dẫn đến việc đã trả tiền nhưng không nhận được hàng, không có cơ chế phạt vi phạm rõ ràng, điều khoản bồi thường thiệt hại không khả thi hoặc không quy định rõ luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp, và đa số doanh nghiệp chỉ phát hiện ra những vấn đề này khi tranh chấp đã xảy ra.

Đối tác không thực hiện nghĩa vụ nhưng bạn không có công cụ bảo vệ

Một tình huống rất thường gặp là doanh nghiệp đã đặt cọc nhưng nhà cung cấp không giao hàng, dịch vụ chậm tiến độ nhưng không có chế tài hoặc freelancer nhận tiền nhưng không hoàn thành công việc. Theo quy định pháp luật Việt Nam, việc xử lý các vi phạm này phụ thuộc rất nhiều vào điều khoản phạt vi phạm, vốn thường bị giới hạn ở mức khoảng 8% trong lĩnh vực thương mại, và điều khoản bồi thường thiệt hại, trong đó bên bị vi phạm phải chứng minh thiệt hại thực tế, do đó nếu hợp đồng không quy định rõ thì việc yêu cầu bồi thường trên thực tế sẽ rất khó khăn.

Chi phí kiện tụng tại Việt Nam được tính như thế nào?

Nhiều doanh nghiệp cho rằng nếu có vấn đề thì chỉ cần khởi kiện ra tòa là có thể giải quyết, nhưng thực tế tại Việt Nam phức tạp hơn nhiều. Ngay cả khi thắng kiện, doanh nghiệp vẫn có thể đối mặt với các rủi ro như đối tác đã ngừng hoạt động, không còn tài sản để thi hành án hoặc cố tình trì hoãn nghĩa vụ, trong khi quá trình thi hành án dân sự có thể kéo dài và phụ thuộc vào nhiều yếu tố ngoài kiểm soát, dẫn đến một thực tế là doanh nghiệp có thể thắng về pháp lý nhưng vẫn thua về tài chính.

Bên cạnh đó, một vụ tranh chấp hợp đồng có thể kéo dài từ sáu tháng đến hai năm hoặc lâu hơn nếu có kháng cáo, kéo theo chi phí luật sư, án phí và nguồn lực quản lý nội bộ, trong khi giá trị thu hồi lại không chắc chắn và phụ thuộc vào khả năng tài chính của đối tác, vì vậy nhiều doanh nghiệp sau khi trải qua tranh chấp nhận ra rằng chi phí kiện tụng đôi khi còn cao hơn giá trị thu hồi.

Rà soát hợp đồng là giải pháp phòng ngừa rủi ro hiệu quả nhất

Thay vì xử lý hậu quả, các doanh nghiệp có kinh nghiệm thường lựa chọn phòng ngừa ngay từ đầu, và rà soát hợp đồng chính là bước quan trọng nhất trong chiến lược này. Khi rà soát hợp đồng, luật sư sẽ tập trung vào những yếu tố mang tính quyết định như cơ chế thanh toán có an toàn hay không, có điều kiện giữ tiền hoặc thanh toán theo tiến độ hay không, điều khoản phạt vi phạm có đủ răn đe hay không, có cơ chế chấm dứt hợp đồng khi đối tác vi phạm hay không và điều khoản giải quyết tranh chấp có thực thi được tại Việt Nam hay không.

Chi phí rà soát hợp đồng thường chỉ chiếm một phần rất nhỏ so với thiệt hại tài chính khi mất tiền, chi phí kiện tụng và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, đồng thời một hợp đồng được thiết kế tốt còn giúp ngăn chặn tranh chấp ngay từ đầu, tạo áp lực pháp lý để đối tác tuân thủ và tăng khả năng thương lượng khi phát sinh vấn đề, đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp quốc tế luôn có luật sư tham gia trước khi ký hợp đồng thay vì chờ đến khi xảy ra tranh chấp.

Doanh nghiệp nên làm gì trước khi ký hợp đồng tại Việt Nam?

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp nên thực hiện rà soát hợp đồng bởi luật sư tại Việt Nam, bởi luật sư hiểu rõ cách áp dụng pháp luật địa phương, thực tiễn giải quyết tranh chấp và những “lỗ hổng” thường gặp trong hợp đồng, điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp không có bộ phận pháp lý nội bộ tại Việt Nam. Đồng thời, doanh nghiệp cần thiết kế hợp đồng theo chiến lược bảo vệ quyền lợi, nghĩa là hợp đồng không chỉ đúng luật mà còn phải dễ thực thi, có tính ràng buộc cao và tối ưu khả năng thu hồi khi có rủi ro, đây chính là sự khác biệt giữa một hợp đồng mang tính hình thức và một hợp đồng có giá trị thực tế.

Rà soát hợp đồng tại Việt Nam không phải là chi phí mà là khoản đầu tư để bảo vệ doanh nghiệp, trong bối cảnh môi trường pháp lý và kinh doanh còn nhiều biến động, việc chủ động kiểm soát rủi ro ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tránh mất tiền, giảm thiểu tranh chấp và tăng khả năng thành công khi hợp tác, đồng thời mỗi hợp đồng đều có đặc thù riêng và cần được đánh giá cụ thể dưới góc độ pháp lý và thực tiễn.

Bạn đang gặp vấn đề tương tự, hãy liên hệ với DEDICA Law để được tư vấn chiến lược pháp lý phù hợp nhất.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!