Tại sao người nước ngoài bị giữ lại qua đêm tại trụ sở công an?

Việc người nước ngoài bị giữ lại qua đêm tại trụ sở công an thường gây hoang mang, sợ hãi và lo ngại về nguy cơ bị bắt giam hay trục xuất. Liệu điều này có đồng nghĩa với việc đã phạm tội? Quyền lợi pháp lý của người nước ngoài trong trường hợp này được bảo vệ ra sao theo pháp luật Việt Nam?

Người nước ngoài bị giữ lại qua đêm tại trụ sở công an có đáng lo?

Trên thực tế, việc người nước ngoài bị giữ lại qua đêm tại trụ sở công an không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc phạm tội hay bị bắt giam. Tuy nhiên, đây cũng không phải là vấn đề có thể xem nhẹ, bởi nếu không hiểu rõ căn cứ pháp lý và quyền của mình, người nước ngoài rất dễ rơi vào thế bất lợi trong quá trình làm việc với cơ quan điều tra.

Điều quan trọng là hiểu đúng bản chất pháp lý của việc “giữ lại qua đêm”, từ đó có cách ứng xử và bảo vệ quyền lợi phù hợp.

Không phải cứ bị giữ lại qua đêm là đã bị bắt

Theo pháp luật Việt Nam, bắt người là một biện pháp tố tụng hình sự nghiêm ngặt, phải có căn cứ và quyết định hợp pháp. Trong khi đó, giữ người hoặc lưu lại để làm việc có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau, không nhất thiết là bắt giữ hình sự.

Tuy nhiên, ranh giới giữa các biện pháp này khá “mỏng”, đặc biệt với người nước ngoài không rành ngôn ngữ và thủ tục pháp lý Việt Nam. Đây chính là lúc luật sư đóng vai trò cực kỳ quan trọng.

Các căn cứ pháp lý khiến người nước ngoài bị giữ lại qua đêm

Để trấn an và định hướng đúng, cần nhìn thẳng vào các căn cứ pháp luật hiện hành cho phép công an giữ người qua đêm. Những căn cứ dưới đây được áp dụng theo Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung) và các văn bản liên quan đang có hiệu lực.

Giữ người trong trường hợp khẩn cấp

Theo Bộ luật Tố tụng Hình sự, cơ quan có thẩm quyền có thể giữ người trong trường hợp khẩn cấp nếu có căn cứ cho rằng người đó:

• Chuẩn bị thực hiện tội phạm nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng
• Đã thực hiện hành vi có dấu hiệu tội phạm và có nguy cơ bỏ trốn
• Có dấu hiệu tiêu hủy chứng cứ, gây cản trở điều tra

Trong trường hợp này, người nước ngoài có thể bị giữ lại qua đêm để xác minh ban đầu. Tuy nhiên, việc giữ khẩn cấp bị giới hạn nghiêm ngặt về thời gian và phải được phê chuẩn theo đúng thủ tục.

Tạm giữ để xác minh hành vi vi phạm

Theo Điều 117 Bộ luật Tố tụng Hình sự, tạm giữ là biện pháp nhằm:

• Xác minh hành vi có dấu hiệu tội phạm
• Ngăn chặn việc bỏ trốn hoặc tiếp tục vi phạm

Thời hạn tạm giữ ban đầu không quá 3 ngày, có thể gia hạn theo luật định. Trong thời gian này, người bị tạm giữ thường phải lưu lại tại trụ sở công an hoặc cơ sở tạm giữ, bao gồm cả qua đêm.

Đây là trường hợp rất phổ biến với người nước ngoài liên quan đến các vụ án như:

• Đánh nhau, gây rối trật tự công cộng
• Tai nạn giao thông có hậu quả nghiêm trọng
• Nghi vấn sử dụng, tàng trữ chất cấm
• Tranh chấp có dấu hiệu hình sự

Liên quan đến vi phạm hành chính nghiêm trọng

Không phải mọi trường hợp giữ người qua đêm đều là vụ án hình sự. Theo Luật Xử lý vi phạm hành chính, công an có thể tạm giữ người trong một số trường hợp đặc biệt để:

• Xác minh nhân thân
• Ngăn chặn hành vi gây nguy hiểm ngay lập tức

Ví dụ:

• Không xuất trình được hộ chiếu, visa hợp lệ
• Có dấu hiệu cư trú trái phép
• Gây mất an ninh, trật tự nghiêm trọng

Tuy nhiên, việc tạm giữ hành chính cũng có giới hạn chặt chẽ, và người nước ngoài vẫn có các quyền cơ bản cần được bảo đảm.

Quyền của người nước ngoài khi bị giữ lại qua đêm

Đây là phần nhiều người nước ngoài không được giải thích rõ, dẫn đến tâm lý sợ hãi và bị động. Theo pháp luật Việt Nam và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, người nước ngoài có những quyền sau:

Quyền được thông báo lý do và căn cứ pháp lý

Cơ quan công an có nghĩa vụ thông báo rõ ràng lý do giữ người, căn cứ pháp luật và tư cách tố tụng (người làm chứng, người bị giữ, người bị tạm giữ…).

Nếu bạn không hiểu tiếng Việt, bạn có quyền yêu cầu phiên dịch.

Quyền liên hệ luật sư

Người nước ngoài có quyền nhờ luật sư ngay từ giai đoạn đầu, không cần chờ đến khi bị khởi tố. Trên thực tế, việc có luật sư sớm giúp giảm đáng kể rủi ro pháp lý, tránh những lời khai bất lợi do hiểu nhầm hoặc áp lực tâm lý.

Quyền thông báo cho cơ quan lãnh sự

Theo thông lệ quốc tế, người nước ngoài bị giữ có quyền yêu cầu thông báo cho Đại sứ quán hoặc Lãnh sự quán của nước mình tại Việt Nam.

Những rủi ro lớn nếu không có luật sư hỗ trợ sớm

Từ kinh nghiệm thực tế của DEDICA Law, rất nhiều vụ việc trở nên phức tạp chỉ vì người nước ngoài làm việc với công an mà không có tư vấn pháp lý kịp thời.

Các rủi ro thường gặp:

• Ký vào biên bản nhưng không hiểu rõ nội dung
• Khai báo thiếu chính xác do căng thẳng, rào cản ngôn ngữ
• Không biết khi nào nên im lặng hợp pháp
• Không phân biệt được hành chính hay hình sự

Hệ quả có thể là:

• Bị kéo dài thời gian tạm giữ
• Bị khởi tố không cần thiết
• Bị ảnh hưởng đến visa, giấy phép lao động, cư trú tại Việt Nam

DEDICA Law hỗ trợ gì cho người nước ngoài trong các trường hợp này?

DEDICA là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho người nước ngoài trong các vụ việc hình sự và tiền tố tụng tại Việt Nam.

Chúng tôi hỗ trợ:

• Tham gia làm việc cùng thân chủ tại trụ sở công an
• Giải thích rõ tình trạng pháp lý và rủi ro thực tế
• Hướng dẫn chiến lược làm việc, khai báo phù hợp pháp luật
• Phối hợp với cơ quan lãnh sự khi cần thiết
• Bảo vệ quyền lợi hợp pháp, đúng luật, đúng quy trình

Lưu ý pháp lý: Mỗi vụ việc có tình tiết riêng. Nội dung bài viết chỉ mang tính tham khảo, không phải cam kết kết quả hay bảo đảm không bị xử lý hình sự.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!