Nhiều công ty FDI cho rằng chỉ cần thuê kế toán là đã đủ an toàn về thuế và pháp lý. Nhưng thực tế, không ít doanh nghiệp vẫn bị phạt hành chính, truy thu thuế, thậm chí bị thanh tra kéo dài. Vì sao lại có nghịch lý này? Doanh nghiệp FDI đang bỏ sót điều gì trong quản trị rủi ro pháp lý tại Việt Nam?

Thực trạng doanh nghiệp FDI dễ bị xử phạt dù đã có kế toán

Trong quá trình hoạt động tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp FDI tin rằng việc thuê kế toán nội bộ hoặc dịch vụ kế toán bên ngoài sẽ giúp họ tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật. Tuy nhiên, các đợt thanh tra, kiểm tra gần đây cho thấy số lượng công ty FDI bị xử phạt hành chính vẫn không ngừng gia tăng. Điều này đặt ra câu hỏi lớn: vấn đề thực sự nằm ở đâu?

Để trả lời, cần nhìn nhận rõ bản chất mối quan hệ giữa kế toán và pháp lý doanh nghiệp FDI, hai mảng tưởng chừng liên quan chặt chẽ nhưng lại có nhiều khoảng trống nguy hiểm.

Thuê kế toán chỉ giải quyết nghiệp vụ, không giải quyết rủi ro pháp lý

Kế toán có chức năng chính là ghi nhận, phản ánh và báo cáo số liệu tài chính, thuế theo chứng từ doanh nghiệp cung cấp. Trong đa số trường hợp, kế toán không có nghĩa vụ và cũng không đủ thẩm quyền để đánh giá tính hợp pháp của hoạt động kinh doanh.

Với doanh nghiệp FDI, chỉ cần một hoạt động:

• thực hiện ngoài phạm vi giấy chứng nhận đăng ký đầu tư,
• chưa được cấp phép nhưng đã phát sinh doanh thu,
• hoặc triển khai sai cam kết với cơ quan nhà nước,

… thì dù sổ sách kế toán có đầy đủ, doanh nghiệp vẫn có nguy cơ bị xử phạt hành chính nghiêm trọng.

Sự khác biệt giữa tuân thủ kế toán và tuân thủ pháp luật

Một sai lầm phổ biến của nhà đầu tư nước ngoài là đồng nhất làm đúng kế toán với làm đúng pháp luật. Trên thực tế, hai khái niệm này không hoàn toàn trùng nhau.

Pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp và thuế tại Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp FDI tuân thủ không chỉ số liệu, mà còn cả:

• điều kiện kinh doanh,
• thủ tục hành chính,
• nghĩa vụ báo cáo đầu tư,
• quy định về quản lý ngoại hối, lao động nước ngoài.

Nếu chỉ dựa vào kế toán, doanh nghiệp rất dễ bỏ sót những nghĩa vụ pháp lý “phi tài chính” nhưng lại là căn cứ xử phạt chính của cơ quan quản lý.

Những lỗi pháp lý phổ biến khiến công ty FDI bị phạt hành chính

Khi đi sâu vào từng vụ việc cụ thể, có thể thấy các lỗi khiến doanh nghiệp FDI bị xử phạt không quá phức tạp, nhưng lại âm thầm tồn tại trong thời gian dài. Đến khi bị thanh tra, hậu quả thường vượt xa dự tính ban đầu của nhà đầu tư.

Đây là những nhóm lỗi phổ biến nhất mà DEDICA Law thường gặp khi tư vấn cho doanh nghiệp FDI.

Hoạt động không đúng hoặc vượt nội dung giấy chứng nhận đầu tư

Nhiều doanh nghiệp FDI sau khi thành lập đã mở rộng hoạt động kinh doanh theo nhu cầu thị trường nhưng không thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Kế toán thường chỉ ghi nhận doanh thu – chi phí phát sinh, mà không rà soát:

• ngành nghề đó có được phép hay không,
• có thuộc ngành nghề kinh doanh có điều kiện,
• có cần xin thêm giấy phép con hay không.

Khi bị phát hiện, doanh nghiệp có thể bị:

• phạt hành chính,
• buộc điều chỉnh hoạt động,
• thậm chí bị tạm ngừng kinh doanh một phần dự án.

Sai sót trong giao dịch liên kết và nghĩa vụ thuế

Giao dịch liên kết là “điểm nóng” đối với doanh nghiệp FDI. Không ít doanh nghiệp tin rằng chỉ cần kê khai đúng mẫu là đủ, nhưng lại thiếu:

• hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết,
• phân tích rủi ro chuyển giá,
• hợp đồng nội bộ phù hợp với thực tế.

Trong nhiều trường hợp, kế toán làm đúng về mặt số liệu nhưng không đánh giá được rủi ro pháp lý về thuế, dẫn đến việc doanh nghiệp bị truy thu thuế và phạt chậm nộp với số tiền rất lớn.

Giải pháp bền vững cho doanh nghiệp FDI: kết hợp kế toán và luật sư doanh nghiệp

Từ những rủi ro nêu trên, có thể thấy rõ một điều: vấn đề của doanh nghiệp FDI không nằm ở việc thiếu kế toán, mà nằm ở việc thiếu một hệ thống kiểm soát pháp lý tổng thể.

Để vận hành an toàn và bền vững tại Việt Nam, doanh nghiệp FDI cần nhiều hơn một bộ phận kế toán thuần túy.

Phòng pháp lý thuê ngoài – xu hướng tất yếu của doanh nghiệp FDI

Ngày càng nhiều doanh nghiệp FDI lựa chọn mô hình phòng pháp lý thuê ngoài, trong đó luật sư doanh nghiệp đồng hành thường xuyên để:

• rà soát tuân thủ pháp luật định kỳ,
• cảnh báo sớm rủi ro pháp lý,
• tư vấn trước khi doanh nghiệp ra quyết định kinh doanh,
• hỗ trợ làm việc với cơ quan nhà nước khi có thanh tra, kiểm tra.

Mô hình này giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro từ gốc, thay vì xử lý hậu quả khi đã bị xử phạt.

DEDICA Law – đối tác pháp lý tin cậy của doanh nghiệp FDI

DEDICA là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, với đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm.

DEDICA Law cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện cho doanh nghiệp FDI:

• tư vấn pháp lý thường xuyên cho doanh nghiệp,
• thành lập và điều chỉnh dự án đầu tư,
• tư vấn giao dịch liên kết, tuân thủ thuế,
• xin cấp và điều chỉnh giấy phép,
• tham gia giải quyết tranh chấp và làm việc với cơ quan quản lý.

Chúng tôi không chỉ giúp doanh nghiệp xử lý vi phạm, mà còn đồng hành để ngăn chặn rủi ro pháp lý ngay từ đầu, tối ưu chi phí và bảo vệ uy tín của nhà đầu tư tại Việt Nam.

Bạn đang điều hành doanh nghiệp FDI và lo ngại nguy cơ bị xử phạt hành chính dù đã thuê kế toán?
Đừng để những khoảng trống pháp lý âm thầm làm tổn hại đến dự án đầu tư của bạn.

Hãy liên hệ với DEDICA Law để được tư vấn chiến lược pháp lý phù hợp nhất cho doanh nghiệp FDI của bạn.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!