Bị công an mời làm việc tại Việt Nam có đáng lo không? Người nước ngoài có bắt buộc phải đi cùng luật sư không? Nếu đi một mình, liệu có rủi ro gì về mặt pháp lý?
 Đây là những câu hỏi rất thường gặp ở người nước ngoài khi bất ngờ nhận được giấy mời, cuộc gọi hoặc yêu cầu “lên làm việc” từ cơ quan công an.

Với nhiều người, đặc biệt là người không am hiểu pháp luật Việt Nam và không sử dụng thành thạo tiếng Việt, cảm giác hoang mang – sợ sai – sợ bị giữ lại – sợ bị truy cứu trách nhiệm hình sự là hoàn toàn dễ hiểu. Trên thực tế, không phải mọi trường hợp mời làm việc đều nghiêm trọng, nhưng cũng không phải lúc nào “chỉ là làm việc cho xong”.

Bài viết này được viết dưới góc nhìn của luật sư tư vấn, nhằm giúp người nước ngoài và người thân hiểu đúng bản chất pháp lý, nhận diện thời điểm nên có luật sư đi cùng, từ đó đưa ra lựa chọn an toàn và phù hợp nhất.

Hiểu đúng việc “công an mời làm việc” với người nước ngoài

Khi làm việc với người nước ngoài, cơ quan công an tại Việt Nam có thể sử dụng nhiều hình thức khác nhau như: giấy mời, điện thoại, email hoặc thông qua nơi cư trú, doanh nghiệp, khách sạn.

Điều quan trọng là nội dung và mục đích của buổi làm việc, chứ không chỉ là hình thức mời.

Những lý do phổ biến khiến người nước ngoài bị mời làm việc

Trong thực tiễn, người nước ngoài thường được mời làm việc khi:

• Có liên quan đến vụ án hình sự đang được xác minh, điều tra
• Bị nghi ngờ thực hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự
• Là người bị hại hoặc người biết thông tin về vụ án
• Có tranh chấp dân sự, kinh tế, đầu tư… nhưng phát sinh yếu tố hình sự
• Liên quan đến vấn đề xuất nhập cảnh, cư trú, lao động có dấu hiệu vi phạm

Ở giai đoạn đầu, cơ quan công an có thể chưa xác định rõ tư cách tố tụng của người được mời. Đây chính là điểm khiến nhiều người nước ngoài rơi vào thế bị động.

“Mời làm việc” không đồng nghĩa là không có rủi ro

Theo Bộ luật Tố tụng hình sự 2015 (đang có hiệu lực), các hoạt động như:

• Ghi lời khai
• Lấy lời trình bày
• Lập biên bản làm việc

Đều có thể trở thành tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án nếu sau này vụ việc bị khởi tố.

Nhiều người nước ngoài chủ quan cho rằng: “Tôi không phạm tội gì nên cứ nói hết cho nhanh.”

Tuy nhiên, thực tế cho thấy:

• Lời khai ban đầu có thể bị hiểu sai do rào cản ngôn ngữ
• Một số câu trả lời thiếu cân nhắc có thể bất lợi cho chính người khai
• Việc ký biên bản khi chưa hiểu rõ nội dung có thể gây hậu quả lâu dài

Khi nào người nước ngoài nên có luật sư đi cùng?

Không phải mọi trường hợp đều bắt buộc phải có luật sư. Tuy nhiên, dưới đây là những tình huống mà việc có luật sư đi cùng là rất cần thiết, đặc biệt để phòng ngừa rủi ro pháp lý.

Khi chưa rõ tư cách pháp lý của mình trong buổi làm việc

Nếu bạn không biết mình đang được mời với tư cách: người làm chứng; người bị hại; người bị tố giác; hay người có dấu hiệu bị điều tra thì việc đi cùng luật sư là lựa chọn an toàn.

Luật sư sẽ hỗ trợ:

• Làm rõ tư cách tố tụng trước khi làm việc
• Giải thích quyền và nghĩa vụ tương ứng với từng tư cách
• Hướng dẫn phạm vi nội dung nên và không nên trình bày

Khi nội dung làm việc có dấu hiệu liên quan đến trách nhiệm hình sự

Một số vụ việc ban đầu có vẻ “nhẹ”, nhưng tiềm ẩn nguy cơ hình sự hóa, ví dụ:

• Tranh chấp tiền bạc, góp vốn, hợp đồng
• Mâu thuẫn cá nhân, xô xát, tai nạn
• Vấn đề giấy phép lao động, visa, cư trú
• Hành vi bị tố giác có yếu tố chiếm đoạt, lừa dối, gây thiệt hại

Trong các trường hợp này, luật sư không giúp bạn né tránh pháp luật, mà giúp:

• Đảm bảo trình tự, thủ tục được thực hiện đúng luật
• Ngăn ngừa việc áp dụng biện pháp tố tụng không cần thiết
• Bảo vệ quyền không buộc phải tự buộc tội mình theo quy định pháp luật

Khi không thông thạo tiếng Việt và pháp luật Việt Nam

Ngay cả khi có phiên dịch, người nước ngoài vẫn đối mặt với nhiều rủi ro:

• Phiên dịch không chuyên về pháp lý
• Dịch thiếu hoặc không đúng ngữ cảnh pháp luật
• Không giải thích rõ hậu quả pháp lý của nội dung biên bản

Luật sư sẽ:

• Làm việc song song với phiên dịch
• Kiểm tra nội dung biên bản trước khi ký
• Giải thích rõ từng quyền, nghĩa vụ và rủi ro tiềm ẩn

Khi người nước ngoài là người bị hại trong vụ án hình sự

Nhiều người bị hại cho rằng mình không cần luật sư vì “đã là nạn nhân”. Trên thực tế:

• Quyền và lợi ích của người bị hại không tự động được bảo vệ đầy đủ
• Việc yêu cầu bồi thường, bảo vệ an toàn, bảo mật thông tin cần có căn cứ pháp lý rõ ràng

Luật sư giúp người bị hại:

• Tham gia tố tụng đúng tư cách
• Đề xuất yêu cầu bồi thường hợp pháp
• Theo dõi tiến trình điều tra, truy tố, xét xử

Vai trò thực tế của luật sư khi đi cùng người nước ngoài làm việc với công an

Luật sư không can thiệp trái pháp luật và cũng không thể hứa hẹn kết quả vụ án. Vai trò của luật sư là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ.

Cụ thể, luật sư có thể:

• Giải thích rõ quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật hiện hành
• Giám sát việc tuân thủ trình tự, thủ tục tố tụng
• Hỗ trợ pháp lý khi có biện pháp tố tụng được áp dụng
• Là cầu nối giao tiếp chuyên nghiệp giữa người nước ngoài và cơ quan chức năng

Lưu ý: Mọi tư vấn pháp lý đều phụ thuộc vào từng tình huống cụ thể và căn cứ pháp luật tại thời điểm tư vấn.

Lời khuyên dành cho người nước ngoài và người thân

Nếu bạn hoặc người thân là người nước ngoài đang:

• Bị công an mời làm việc
• Đang bị điều tra hoặc có liên quan đến vụ án hình sự
• Không chắc mình đang ở tư cách pháp lý nào

Hãy:

• Bình tĩnh, không né tránh nhưng cũng không làm việc vội vàng
• Không ký biên bản khi chưa hiểu rõ nội dung
• Chủ động tham vấn luật sư càng sớm càng tốt

Việc có luật sư từ sớm không đồng nghĩa với việc bạn có tội, mà là cách hợp pháp để bảo vệ mình trong một hệ thống pháp luật xa lạ.

DEDICA Law – đồng hành pháp lý cho người nước ngoài tại Việt Nam

Công ty Luật TNHH DEDICA là công ty luật tại TP. Hồ Chí Minh, thường xuyên tư vấn và tham gia bảo vệ quyền lợi cho:

• Người nước ngoài bị điều tra, bị buộc tội trong các vụ án hình sự tại Việt Nam
• Người nước ngoài là bị hại trong vụ án hình sự
• Người thân, gia đình cần hỗ trợ pháp lý khẩn cấp

DEDICA hiểu rằng, với người nước ngoài, mỗi buổi làm việc với cơ quan công an đều là áp lực lớn. Chúng tôi tập trung vào việc giúp khách hàng hiểu rõ tình trạng pháp lý, phòng ngừa rủi ro và bảo vệ quyền lợi một cách đúng luật, thận trọng và minh bạch.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!