Anh David, quốc tịch Anh, đang kinh doanh tại TP.HCM, hỏi DEDICA:
"Tôi có mâu thuẫn làm ăn với một đối tác người Việt. Gần đây tôi liên tục nhận tin nhắn và cuộc gọi dọa sẽ 'xử' tôi và gia đình nếu không trả tiền. Tôi rất sợ, nhưng là người nước ngoài, tôi không rõ công an Việt Nam có thụ lý cho tôi không, và tôi phải bắt đầu từ đâu."
DEDICA tư vấn Bạn hoàn toàn có quyền được pháp luật Việt Nam bảo vệ, không phụ thuộc quốc tịch. Hành vi đe dọa giết người có thể là tội hình sự, và bạn có quyền tố giác để cơ quan có thẩm quyền vào cuộc. Quan trọng nhất lúc này là giữ lại toàn bộ bằng chứng đe dọa và trình báo đúng cơ quan. Nếu tính mạng bị đe dọa vì việc bạn cung cấp thông tin về tội phạm, luật còn cho phép bạn yêu cầu áp dụng các biện pháp bảo vệ. Dưới đây là căn cứ và các bước cụ thể.
Hành vi đe dọa tính mạng dưới góc nhìn pháp luật hình sự Việt Nam
Trước hết, bạn cần biết rằng pháp luật hình sự Việt Nam bảo vệ tính mạng, sức khỏe của mọi người trên lãnh thổ Việt Nam, bất kể là công dân Việt Nam hay người nước ngoài. Việc bạn mang quốc tịch nước ngoài không làm giảm quyền được bảo vệ của bạn.
Đe dọa giết người không chỉ là lời nói suông. Khi lời đe dọa có căn cứ khiến bạn thực sự lo sợ rằng nó sẽ được thực hiện, hành vi đó có thể cấu thành tội phạm hình sự.
Điều này nghĩa là gì với bạn? Những tin nhắn, cuộc gọi dọa "xử" bạn và gia đình, nếu đủ căn cứ khiến bạn lo sợ, chính là dấu hiệu của hành vi mà luật đã dự liệu. Bạn không cần phải chờ đến khi có chuyện xảy ra mới được lên tiếng. Việc phát hiện và tố cáo hành vi có dấu hiệu tội phạm với cơ quan có thẩm quyền là quyền của bạn.
Và cơ quan tiếp nhận không được phép từ chối bạn. Luật quy định rõ mọi tố giác, tin báo về tội phạm phải được tiếp nhận đầy đủ, giải quyết kịp thời, và cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận không được từ chối (Điều 145, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015). Đây là điểm giúp bạn yên tâm: bạn có cơ sở pháp lý để yêu cầu được lắng nghe.
Các bước bạn nên làm ngay để tự bảo vệ
Từ kinh nghiệm thực tế của DEDICA với các vụ việc có yếu tố nước ngoài, sau đây là hướng đi thực tế cho tình huống của bạn.
Thứ nhất, giữ lại toàn bộ bằng chứng. Đừng xóa tin nhắn, đừng chặn số vội. Chụp màn hình tin nhắn, ghi lại thời gian các cuộc gọi, lưu số điện thoại, ghi âm nếu có thể. Ghi lại cả bối cảnh mâu thuẫn làm ăn dẫn đến việc bị đe dọa. Bằng chứng càng đầy đủ, cơ quan điều tra càng dễ đánh giá tính chất vụ việc.
Thứ hai, trình báo đúng cơ quan. Bạn có thể tố giác bằng lời hoặc bằng văn bản đến cơ quan công an hoặc Viện kiểm sát. Vì có rào cản ngôn ngữ, bạn nên chuẩn bị đơn tố giác bằng tiếng Việt kèm bằng chứng, và cân nhắc có người phiên dịch hoặc luật sư đi cùng để lời trình báo được ghi nhận chính xác.
Thứ ba, đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ nếu bạn thấy bất an cho tính mạng. Đây là điểm nhiều người nước ngoài không biết mình có quyền. Khi bạn là người tố giác tội phạm hoặc bị hại, bạn thuộc nhóm người được pháp luật bảo vệ.
Khi có căn cứ xác định tính mạng, sức khỏe của bạn bị đe dọa xâm hại do việc bạn cung cấp thông tin liên quan đến tội phạm, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp như bố trí lực lượng canh gác bảo vệ, giữ bí mật thông tin về bạn, hoặc răn đe, vô hiệu hóa hành vi xâm hại (Điều 486, Bộ luật Tố tụng hình sự 2015). Bạn có quyền làm văn bản đề nghị cơ quan có thẩm quyền áp dụng những biện pháp này.
Kết luận
Như vậy, dù mang quốc tịch nước ngoài, bạn được pháp luật Việt Nam bảo vệ ngang bằng khi tính mạng bị đe dọa. Việc cần làm: (1) giữ lại toàn bộ bằng chứng đe dọa, không xóa; (2) tố giác đến công an hoặc Viện kiểm sát, tốt nhất là bằng văn bản tiếng Việt kèm bằng chứng; (3) làm văn bản đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ nếu bạn lo cho an toàn của mình và gia đình; (4) nếu nguy cơ tức thời, gọi công an gần nhất trước. Bạn không cần phải tự xoay xở một mình ở một đất nước xa lạ với ngôn ngữ khác.
Nếu bạn đang bị đe dọa và không rõ nên bắt đầu từ đâu, DEDICA có thể giúp bạn soạn đơn tố giác đúng chuẩn bằng tiếng Việt, tập hợp và trình bày bằng chứng, cử luật sư đi cùng khi làm việc với cơ quan công an, và thay mặt bạn đề nghị áp dụng biện pháp bảo vệ. Liên hệ DEDICA để được luật sư tư vấn cho tình huống cụ thể của bạn.
Nội dung trên mang tính tham khảo; mỗi vụ việc phụ thuộc vào tình tiết, bằng chứng và giai đoạn cụ thể, vui lòng tham vấn luật sư DEDICA để được tư vấn chính xác.
