Doanh nghiệp FDI tại Việt Nam thường phân vân giữa tòa án và trọng tài khi xảy ra tranh chấp. Lựa chọn đúng cơ chế quyết định khả năng thu hồi quyền lợi.
Khi đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam, doanh nghiệp FDI không chỉ đối mặt với rủi ro thị trường, mà còn với rủi ro tranh chấp thương mại phát sinh từ hợp đồng, thanh toán, phân phối, logistics, xây dựng hay M&A. Một trong những câu hỏi chiến lược quan trọng nhất là: nên chọn cơ chế giải quyết tranh chấp nào tại Việt Nam để vừa đúng luật, vừa hiệu quả trên thực tế?
Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp FDI chọn cơ chế giải quyết tranh chấp theo thói quen quốc tế, nhưng khi tranh chấp xảy ra mới nhận ra rằng việc thi hành phán quyết tại Việt Nam mới là “bài toán khó”. Do đó, lựa chọn cơ chế phù hợp ngay từ đầu là yếu tố then chốt.
Tại Việt Nam, doanh nghiệp FDI thường cân nhắc ba cơ chế chính:
Tòa án Việt Nam
Trọng tài thương mại (trong nước hoặc quốc tế)
Thương lượng – hòa giải (ngoài tố tụng)
Mỗi cơ chế đều có ưu – nhược điểm riêng, và không có lựa chọn nào phù hợp cho mọi trường hợp.
Tòa án Việt Nam là lựa chọn thực tế trong nhiều trường hợp, đặc biệt khi:
Bị đơn là công ty Việt Nam
Tài sản, tài khoản, hoạt động chính của đối tác nằm tại Việt Nam
Ưu điểm nổi bật:
Khả năng thi hành án cao hơn nếu thắng kiện
Dễ áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời (phong tỏa tài khoản, kê biên tài sản)
Không cần thủ tục công nhận phán quyết như án nước ngoài
Với mục tiêu thu hồi tiền hoặc tài sản, tòa án Việt Nam thường là lựa chọn đáng cân nhắc.
Thời gian giải quyết có thể kéo dài
Thủ tục tố tụng chặt chẽ, yêu cầu hồ sơ đầy đủ
Doanh nghiệp FDI cần luật sư am hiểu thực tiễn địa phương
Tòa án không phải lúc nào cũng chậm, nhưng nếu chuẩn bị không tốt, vụ việc có thể kéo dài hơn dự kiến.
Nhiều doanh nghiệp FDI chọn trọng tài vì:
Thủ tục linh hoạt
Phán quyết có giá trị chung thẩm
Tính bảo mật cao
Có thể lựa chọn trọng tài viên có chuyên môn ngành
Với các hợp đồng:
Có yếu tố nước ngoài
Giá trị lớn
Liên quan đến kỹ thuật, công nghệ
Trọng tài là lựa chọn rất phổ biến.
Một số rủi ro doanh nghiệp FDI thường gặp:
Chi phí trọng tài cao
Phán quyết vẫn cần công nhận và thi hành tại Việt Nam
Nếu chuẩn bị hồ sơ kém, thời gian vẫn có thể kéo dài
Nhiều doanh nghiệp FDI thắng trọng tài quốc tế nhưng gặp khó khăn khi thi hành tại Việt Nam, dẫn đến hiệu quả thực tế thấp hơn kỳ vọng.
Trong một số trường hợp, tranh chấp phát sinh do:
Hiểu khác điều khoản hợp đồng
Khó khăn tạm thời về dòng tiền
Vướng mắc kỹ thuật trong thực hiện
Khi đó, thương lượng hoặc hòa giải:
Giúp giải quyết nhanh
Tiết kiệm chi phí
Giữ quan hệ kinh doanh
Đây là cơ chế nên được cân nhắc sớm, nhưng không nên làm một cách tự phát.
Doanh nghiệp FDI thường gặp rủi ro khi:
Thừa nhận nghĩa vụ không cần thiết
Gia hạn thanh toán không có ràng buộc
Kéo dài thương lượng làm mất thời hiệu khởi kiện
Vì vậy, thương lượng chỉ hiệu quả khi được dẫn dắt bởi chiến lược pháp lý rõ ràng.
Nếu tài sản chính của đối tác nằm tại Việt Nam, doanh nghiệp FDI cần ưu tiên cơ chế dễ thi hành tại Việt Nam.
Điều khoản giải quyết tranh chấp là yếu tố nền tảng. Tuy nhiên, ngay cả khi hợp đồng chọn trọng tài hoặc tòa án nước ngoài, doanh nghiệp vẫn cần đánh giá khả năng thi hành thực tế.
Thắng kiện về mặt pháp lý?
Hay thu hồi tiền/tài sản nhanh nhất?
Rất nhiều doanh nghiệp FDI nhầm lẫn hai mục tiêu này.
Không phải tranh chấp nào cũng đáng để theo đuổi một quy trình dài và tốn kém.
Chọn cơ chế giải quyết tranh chấp theo “chuẩn quốc tế” mà bỏ qua thực tiễn Việt Nam
Không đánh giá khả năng thi hành phán quyết
Kéo dài thương lượng làm mất thời hiệu
Khởi kiện khi hồ sơ, chứng cứ chưa sẵn sàng
Những sai lầm này khiến chi phí pháp lý tăng cao nhưng hiệu quả thu hồi thấp.
Doanh nghiệp FDI có tư vấn pháp lý thường xuyên tại Việt Nam sẽ:
Được tư vấn ngay từ giai đoạn đàm phán hợp đồng
Soạn điều khoản giải quyết tranh chấp phù hợp từng giao dịch
Đánh giá rủi ro và kịch bản thi hành trước khi ký kết
Có chiến lược rõ ràng khi tranh chấp vừa phát sinh
Khác với việc thuê luật sư theo vụ việc, tư vấn thường xuyên giúp doanh nghiệp chủ động và nhất quán trong mọi quyết định pháp lý.
DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có nhiều kinh nghiệm trong tư vấn pháp lý thường xuyên và giải quyết tranh chấp cho doanh nghiệp FDI.
DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:
Lựa chọn cơ chế giải quyết tranh chấp phù hợp tại Việt Nam
Rà soát và soạn thảo điều khoản trọng tài – tòa án
Đại diện thương lượng, khởi kiện, tham gia trọng tài
Đồng hành xuyên suốt từ phòng ngừa đến thi hành
Mục tiêu của DEDICA không chỉ là đúng luật, mà là hiệu quả trên thực tế cho doanh nghiệp FDI.
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
Chọn nền tảng để xem thông tin chi tiết
