“Công ty tôi đang thực hiện hợp đồng thì đối tác đột ngột chấm dứt hợp tác. Họ chỉ đề nghị bồi thường một khoản khá nhỏ nhưng tôi thấy thiệt hại thực tế lớn hơn rất nhiều. Vấn đề là tôi không biết phải tính thiệt hại như thế nào để yêu cầu đúng theo pháp luật?”
Đây là tình huống khá phổ biến trong các tranh chấp thương mại tại Việt Nam, đặc biệt với hợp đồng dịch vụ, gia công, phân phối, marketing hoặc các hợp đồng triển khai dài hạn. Nhiều doanh nghiệp khi bị đối tác đơn phương chấm dứt hợp đồng thường chỉ tập trung vào việc “mất doanh thu”, nhưng theo Luật Thương mại 2005 và Bộ luật Dân sự 2015, để yêu cầu bồi thường thiệt hại, bên bị ảnh hưởng thường cần chứng minh thiệt hại thực tế phát sinh và mối liên hệ giữa thiệt hại đó với hành vi vi phạm hợp đồng.
Điều này có nghĩa không phải cứ cảm thấy thiệt hại lớn là có thể yêu cầu một con số bất kỳ. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp sẽ cần chứng minh các khoản như chi phí đã bỏ ra để triển khai dự án, nhân sự đã huy động, hàng hóa đã chuẩn bị, chi phí vận hành phát sinh hoặc các tổn thất thực tế khác liên quan trực tiếp đến hợp đồng bị chấm dứt.
Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp cũng dễ nhầm giữa “phạt vi phạm” và “bồi thường thiệt hại”. Có hợp đồng chỉ quy định mức phạt cố định nhưng không ghi rõ cơ chế bồi thường. Ngược lại, cũng có trường hợp doanh nghiệp có thể yêu cầu thêm khoản bồi thường nếu chứng minh được thiệt hại thực tế phát sinh ngoài mức phạt hợp đồng.
Một vấn đề khá phổ biến khác là nhiều công ty không lưu đầy đủ tài liệu triển khai dự án nên đến khi xảy ra tranh chấp rất khó chứng minh thiệt hại thực tế. Ví dụ, chi phí nhân sự, email triển khai, kế hoạch sản xuất hoặc dữ liệu công việc trước đó không còn được lưu trữ đầy đủ. Trong thực tế, khả năng yêu cầu bồi thường sẽ phụ thuộc khá nhiều vào nội dung hợp đồng, dữ liệu doanh nghiệp đang có và cách thức thiệt hại thực tế được chứng minh. Đây là lý do doanh nghiệp nên rà soát kỹ điều khoản chấm dứt hợp đồng, phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại ngay từ giai đoạn ký kết thay vì chỉ xem xét khi tranh chấp đã phát sinh.
Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!
📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)
🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)
Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!
