Hợp đồng ghi phạt vi phạm 20% giá trị, nhưng tôi nghe nói luật chỉ cho phép 8%, vậy tôi có bị mất tiền oan không?

“Tôi ký hợp đồng dịch vụ với một công ty tại Việt Nam. Trong hợp đồng có điều khoản nếu vi phạm sẽ bị phạt 20% giá trị hợp đồng. Gần đây xảy ra tranh chấp và phía bên kia yêu cầu tôi trả đúng mức phạt đó. Nhưng tôi nghe nói pháp luật Việt Nam chỉ cho phép phạt tối đa 8%. Vậy điều khoản 20% có hiệu lực không?”

Trong thực tế, nhiều bên khi ký hợp đồng thường không chú ý quá kỹ đến điều khoản phạt vi phạm. Đến khi xảy ra tranh chấp mới phát hiện mức phạt ghi trong hợp đồng khá cao, thậm chí lên đến 15%, 20% hoặc cao hơn giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm. Điều này khiến không ít doanh nghiệp lo ngại rằng mình có thể phải trả một khoản tiền rất lớn chỉ vì đã ký vào hợp đồng trước đó.

Tuy nhiên, đối với hợp đồng thương mại, mức phạt vi phạm thông thường không được vượt quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm, trừ một số trường hợp đặc thù mà pháp luật có quy định riêng. Điều quan trọng ở đây là nhiều doanh nghiệp thường hiểu nhầm rằng “8% giá trị hợp đồng” và “8% giá trị phần nghĩa vụ bị vi phạm” là giống nhau. Trên thực tế, đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

Ví dụ, nếu tổng giá trị hợp đồng là 10 tỷ đồng nhưng phần nghĩa vụ bị vi phạm chỉ liên quan đến một hạng mục trị giá 1 tỷ đồng thì mức phạt vi phạm thường sẽ được xem xét trên phần nghĩa vụ bị vi phạm đó, không phải toàn bộ giá trị hợp đồng.

Ngoài ra, cũng cần phân biệt giữa “phạt vi phạm” và “bồi thường thiệt hại”. Nhiều hợp đồng vừa có điều khoản phạt vi phạm, vừa có điều khoản yêu cầu bồi thường thiệt hại thực tế phát sinh. Đây là hai chế định pháp lý khác nhau và trong nhiều trường hợp có thể được áp dụng song song nếu đáp ứng điều kiện theo quy định pháp luật và nội dung hợp đồng.

Một vấn đề khá phổ biến khác là nhiều doanh nghiệp sử dụng mẫu hợp đồng từ nước ngoài hoặc lấy template trên internet mà không điều chỉnh theo pháp luật Việt Nam. Vì vậy, điều khoản phạt đôi khi được ghi theo mức rất cao nhưng lại không hoàn toàn phù hợp với quy định hiện hành tại Việt Nam.

Tuy nhiên, việc điều khoản ghi “20%” không đồng nghĩa tự động toàn bộ điều khoản đó vô hiệu hoặc bên vi phạm chắc chắn không phải chịu trách nhiệm gì. Khi xảy ra tranh chấp, cơ quan giải quyết tranh chấp thường sẽ xem xét rất nhiều yếu tố như loại hợp đồng, bản chất giao dịch, nghĩa vụ bị vi phạm và cách các bên thỏa thuận trong hợp đồng.

Trong thực tế, nhiều tranh chấp hợp đồng không xuất phát từ việc doanh nghiệp cố tình vi phạm mà đến từ việc các bên sử dụng điều khoản chưa phù hợp với pháp luật hoặc hiểu chưa đúng về giới hạn trách nhiệm pháp lý tại Việt Nam.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!