Chị Hạnh (tên đã được thay đổi), phụ trách nhân sự tại một công ty vốn đầu tư Hàn Quốc ở Bình Dương, hỏi DEDICA:
"Một kỹ sư người Hàn của công ty em sắp nghỉ việc và về nước, anh ấy muốn biết trước sẽ được rút BHXH một lần bao nhiêu để còn tính toán tài chính. Anh đã đóng BHXH hơn 4 năm, làm qua 2 công ty ở Việt Nam. Em cần chuẩn bị những thông tin gì để tính cho đúng, tránh báo sai số tiền cho anh ấy?"
DEDICA tư vấn Để tính đúng mức hưởng BHXH một lần, cần bốn nhóm thông tin: toàn bộ lịch sử tiền lương đóng BHXH từng tháng qua các công ty (không chỉ vài năm gần nhất), số năm và số tháng đóng chính xác kèm mốc trước hay sau năm 2014, hệ số trượt giá của từng năm đóng, và tình trạng chốt sổ BHXH ở mỗi công ty đã làm. Thiếu một trong các dữ liệu này, số tiền tính ra chỉ là ước lượng, không phải con số cuối cùng cơ quan BHXH sẽ chi trả. Dưới đây là chi tiết từng phần, cùng hồ sơ cần chuẩn bị khi nộp.
Những thông tin cần thu thập để tính đúng số tiền
Điểm nhiều người nhầm nhất là nghĩ chỉ cần biết mức lương hiện tại và số năm đóng là tính ra ngay. Thực tế, luật quy định mức bình quân tiền lương làm căn cứ tính phải lấy trên toàn bộ thời gian đã đóng, không phải bình quân vài năm cuối như một số chế độ khác.
Điều này nghĩa là chị Hạnh cần gom đủ mức lương đóng BHXH của TỪNG THÁNG, từ tháng đầu tiên anh kỹ sư tham gia BHXH tại công ty cũ cho đến tháng cuối cùng ở công ty hiện tại, chứ không thể lấy đại mức lương gần nhất rồi nhân đại trà.
Nhóm thông tin thứ hai là số năm, số tháng đóng chính xác, vì công thức tính chia theo mốc năm 2014.
Với người chỉ mới đóng vài năm gần đây như trường hợp anh kỹ sư của chị Hạnh (bắt đầu sau 2014), toàn bộ thời gian đóng đều tính theo hệ số 2 tháng lương bình quân mỗi năm. Nhưng nếu người lao động có giai đoạn đóng từ trước 2014, phải tách riêng hai giai đoạn để áp hai hệ số khác nhau. Tháng lẻ cũng có quy tắc riêng, không được bỏ qua hay làm tròn tùy ý.
Nhóm thông tin thứ ba, dễ bị bỏ sót nhất, là hệ số trượt giá theo từng năm đóng. Tiền lương làm căn cứ đóng của các năm trước được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng trước khi tính bình quân, nên mức lương ghi trong hợp đồng của mỗi năm phải nhân với một hệ số riêng do Bảo hiểm xã hội Việt Nam công bố hằng năm, không dùng nguyên số lương gốc. Hệ số này thay đổi theo từng năm và được cập nhật lại mỗi năm, nên phải tra đúng bảng hệ số áp dụng cho năm giải quyết hồ sơ.
Cuối cùng, cần biết rõ tình trạng chốt sổ ở từng công ty người lao động từng làm việc tại Việt Nam. Nếu anh kỹ sư có 2 công ty trong hồ sơ, thời gian đóng ở công ty cũ phải được công ty đó chốt sổ trước khi cộng dồn sang công ty hiện tại. Thiếu bước này, dữ liệu thời gian đóng trên hệ thống sẽ không đầy đủ và số tiền tính sơ bộ sẽ thấp hơn thực tế.
Hồ sơ cần chuẩn bị khi nộp đề nghị
Sau khi đã có đủ dữ liệu để tính, hồ sơ chính thức nộp cho cơ quan bảo hiểm xã hội lại khá gọn.
Với người lao động nước ngoài, điều kiện được rút thường gắn với việc chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động, nên hồ sơ cũng cần thể hiện rõ mốc này.
Khi hồ sơ đã đầy đủ và đúng, thời hạn giải quyết được quy định rõ ràng.
Kết luận
Như vậy, để chị Hạnh tính đúng số tiền BHXH một lần cho đồng nghiệp người Hàn, cần thu thập đủ bốn nhóm dữ liệu trước khi tính: (1) lịch sử lương đóng BHXH từng tháng ở cả hai công ty; (2) số năm, số tháng đóng chính xác, xác định mốc trước hay sau 2014; (3) hệ số trượt giá của từng năm đóng theo bảng hệ số hiện hành; (4) tình trạng chốt sổ ở công ty cũ. Khi nộp hồ sơ chính thức, chỉ cần sổ BHXH và văn bản đề nghị, nhưng thông tin cá nhân phải khớp hộ chiếu và cần có xác nhận chấm dứt hợp đồng lao động hoặc giấy phép lao động.
DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp và người lao động nước ngoài tính chính xác số tiền BHXH một lần dựa trên dữ liệu lương và thời gian đóng thực tế, đồng thời rà soát tình trạng chốt sổ qua nhiều công ty và chuẩn bị trọn hồ sơ để nộp đúng ngay từ lần đầu. Liên hệ DEDICA nếu cần tính số cụ thể cho trường hợp của công ty hoặc người lao động của bạn.
Nội dung mang tính tham khảo; số tiền thực tế phụ thuộc hồ sơ, lịch sử đóng và hệ số trượt giá áp dụng tại thời điểm giải quyết, vui lòng tham vấn luật sư DEDICA để được tính chính xác cho trường hợp cụ thể.





