Việt kiều ủy quyền nhận di sản thừa kế tại Việt Nam như thế nào?

Chị Helen (tên đã được thay đổi), quốc tịch Úc, hỏi DEDICA:

"Mẹ tôi vừa mất ở Việt Nam, để lại một căn nhà và một sổ tiết kiệm. Tôi định cư ở Úc đã lâu, vướng công việc và con nhỏ nên mỗi năm chỉ về được một, hai lần ngắn ngày, không thể ở lại theo đuổi thủ tục. Tôi có thể nhờ em trai ở Việt Nam, hoặc thuê luật sư, đứng ra làm thủ tục nhận di sản thay tôi không? Và giấy ủy quyền tôi ký ở Úc thì làm sao dùng được tại Việt Nam?"

DEDICA tư vấn Chị hoàn toàn có thể ủy quyền cho một người thân hoặc một luật sư tại Việt Nam đứng ra làm gần như toàn bộ thủ tục nhận di sản thay mình, không bắt buộc phải có mặt. Điều quyết định là văn bản ủy quyền phải được lập đúng cách từ nước ngoài — công chứng tại Cơ quan đại diện Việt Nam ở Úc, hoặc công chứng tại Úc rồi hợp pháp hóa lãnh sự và dịch sang tiếng Việt — và ghi rõ phạm vi công việc cùng thời hạn đủ dài.

Việt kiều có quyền ủy quyền cho người khác nhận di sản thay mình

Pháp luật Việt Nam không buộc người thừa kế phải tự mình làm thủ tục. Người đang ở nước ngoài hoàn toàn có thể nhờ người khác nhân danh mình thực hiện các giao dịch cần thiết tại Việt Nam.

Quan hệ này được lập thành một văn bản ủy quyền, và gần như mọi đầu việc trong một vụ nhận di sản đều có thể giao lại: ký văn bản khai nhận, phân chia di sản tại tổ chức công chứng; nhận sổ tiết kiệm tại ngân hàng; sang tên nhà đất; nộp thuế, phí; thương lượng với các đồng thừa kế.

Người được ủy quyền có thể là em trai chị, hoặc một luật sư. Cần lưu ý một điểm: pháp luật không cho phép một người vừa ký nhân danh chị vừa ký cho chính mình trong cùng một giao dịch. Nếu em trai cũng là đồng thừa kế, đến bước phân chia di sản sẽ vướng đúng xung đột này — nên với gia đình có khả năng tranh chấp, ủy quyền cho một luật sư độc lập thường an toàn và trôi chảy hơn.

Lập văn bản ủy quyền hợp lệ từ nước ngoài

Vì chị ký giấy tại Úc, mấu chốt là làm sao văn bản đó được công nhận và dùng được tại Việt Nam. Có hai cách.

Cách 1 — Công chứng tại Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài

Chị đến Đại sứ quán hoặc Tổng Lãnh sự quán Việt Nam nơi mình sinh sống để công chứng văn bản ủy quyền. Đây là cách gọn nhất: do chính cơ quan Việt Nam chứng nhận, văn bản dùng được ngay tại Việt Nam mà không phải qua bước hợp pháp hóa lãnh sự.

Cách 2 — Công chứng tại nước sở tại rồi hợp pháp hóa lãnh sự

Nếu không tiện đến Cơ quan đại diện Việt Nam, chị có thể công chứng văn bản ủy quyền trước cơ quan có thẩm quyền của nước sở tại, sau đó hợp pháp hóa lãnh sự rồi dịch công chứng sang tiếng Việt.

Dù chọn cách nào, văn bản ủy quyền cũng phải ghi rõ phạm vi: người được ủy quyền chỉ làm được đúng những việc đã liệt kê, việc nằm ngoài phạm vi sẽ không có giá trị. Nên ghi cụ thể từng đầu việc, và để thời hạn đủ dài — nếu không ghi thời hạn, theo luật giấy ủy quyền chỉ có hiệu lực một năm, trong khi một vụ thừa kế có yếu tố nước ngoài thường kéo dài hơn thế.

Có văn bản ủy quyền hợp lệ, người được ủy quyền sẽ thay chị nộp hồ sơ, ký văn bản phân chia di sản tại tổ chức công chứng (thủ tục có bước niêm yết công khai 15 ngày), rồi làm việc với ngân hàng và cơ quan đăng ký đất đai để hoàn tất. Suốt quá trình này chị không cần có mặt tại Việt Nam.

DEDICA có thể soạn văn bản ủy quyền với phạm vi đúng nhu cầu của chị, hướng dẫn chị hoàn tất công chứng và hợp pháp hóa lãnh sự ngay tại nước ngoài, rồi nhận ủy quyền thay chị làm việc với tổ chức công chứng, ngân hàng và cơ quan nhà nước tại Việt Nam — kể cả tư vấn phương án chuyển giá trị di sản về nước cho chị. Liên hệ DEDICA để được luật sư tư vấn cho trường hợp cụ thể của chị.

Nội dung mang tính tham khảo; mỗi vụ việc có tình tiết riêng, vui lòng tham vấn luật sư DEDICA để được tư vấn chính xác.