Cần làm gì khi xảy ra tranh chấp mua bán hàng hóa giữa công ty nước ngoài và công ty Việt Nam

Tranh chấp mua bán hàng hóa giữa công ty nước ngoài và công ty Việt Nam thường phức tạp về luật áp dụng, thanh toán, giao hàng. Doanh nghiệp cần xử lý thế nào?

Cần làm gì khi xảy ra tranh chấp mua bán hàng hóa giữa công ty nước ngoài và công ty Việt Nam?

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, tranh chấp mua bán hàng hóa giữa công ty nước ngoài và công ty Việt Nam ngày càng phổ biến. Các tranh chấp này không chỉ liên quan đến tiền hàng, giao nhận, chất lượng, mà còn phức tạp bởi yếu tố nước ngoài, luật áp dụng, ngôn ngữ và cơ chế giải quyết tranh chấp.

Điều đáng nói là nhiều doanh nghiệp nước ngoài xử lý tranh chấp theo thói quen tại quốc gia của mình, nhưng lại không phù hợp với pháp luật và thực tiễn tại Việt Nam, dẫn đến bất lợi nghiêm trọng. Vậy khi tranh chấp xảy ra, doanh nghiệp cần làm gì để bảo vệ quyền lợi một cách hiệu quả?

Hiểu đúng bản chất tranh chấp có yếu tố nước ngoài

Không giống tranh chấp thuần nội địa, tranh chấp mua bán hàng hóa giữa công ty nước ngoài và công ty Việt Nam thường có các đặc điểm sau:

• Hợp đồng song ngữ hoặc theo mẫu quốc tế

• Điều khoản luật áp dụng, giải quyết tranh chấp phức tạp

• Thực hiện hợp đồng tại Việt Nam nhưng chịu ảnh hưởng thông lệ quốc tế

• Khó khăn trong thu thập chứng cứ và thi hành phán quyết

Chỉ cần đánh giá sai ngay từ đầu, doanh nghiệp có thể đi lệch hướng xử lý và mất lợi thế pháp lý.

Bước 1: Rà soát hợp đồng – nền tảng quyết định toàn bộ chiến lược

Ngay khi tranh chấp phát sinh, việc đầu tiên doanh nghiệp cần làm là rà soát kỹ hợp đồng mua bán hàng hóa.

Các nội dung cần đặc biệt chú ý

• Điều khoản thanh toán, điều kiện phát sinh nghĩa vụ trả tiền

• Điều khoản giao hàng, chuyển rủi ro, Incoterms (nếu có)

• Điều khoản chất lượng, khiếu nại, bảo hành

• Luật áp dụng và cơ quan giải quyết tranh chấp

• Điều khoản phạt vi phạm, bồi thường thiệt hại

Rất nhiều doanh nghiệp vội thương lượng hoặc đe dọa khởi kiện khi chưa hiểu rõ hợp đồng, dẫn đến tự làm yếu vị thế pháp lý của mình.

Bước 2: Kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ của các bên

Trong tranh chấp mua bán hàng hóa, tòa án hoặc trọng tài không chỉ nhìn vào việc “ai chưa trả tiền”, mà đánh giá toàn bộ quá trình thực hiện hợp đồng.

Doanh nghiệp cần rà soát:

• Việc giao hàng có đúng số lượng, thời hạn không

• Chứng từ giao nhận, vận chuyển, nghiệm thu

• Việc xuất hóa đơn, chứng từ thanh toán

• Các thông báo khiếm khuyết, khiếu nại đã gửi đúng hạn chưa

Nếu doanh nghiệp nước ngoài chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ, khả năng đòi tiền sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Bước 3: Cân nhắc thương lượng – nhưng không nên “tự phát”

Thương lượng có thể là bước cần thiết

Trong nhiều trường hợp, tranh chấp phát sinh do:

• Hiểu khác điều khoản hợp đồng

• Khó khăn tạm thời về dòng tiền

• Vướng mắc trong thủ tục hải quan, thanh toán quốc tế

Thương lượng đúng cách có thể giúp:

• Thu hồi tiền nhanh hơn

• Giảm chi phí kiện tụng

• Giữ quan hệ kinh doanh

Nhưng tự thương lượng tiềm ẩn rủi ro lớn

Doanh nghiệp nước ngoài thường gặp rủi ro khi:

• Thừa nhận nghĩa vụ qua email/tin nhắn

• Gia hạn thanh toán không có ràng buộc pháp lý

• Kéo dài thương lượng làm mất thời hiệu khởi kiện

Vì vậy, thương lượng cần được chuẩn bị trên cơ sở đánh giá pháp lý rõ ràng, không nên làm theo cảm tính.

Bước 4: Xác định đúng cơ chế giải quyết tranh chấp

Đây là bước mang tính chiến lược, ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian và khả năng thu hồi tiền.

Tòa án Việt Nam

Phù hợp khi:

• Hợp đồng không có điều khoản trọng tài

• Bị đơn có trụ sở, tài sản tại Việt Nam

Ưu điểm là dễ thi hành án, nhưng thời gian có thể kéo dài.

Trọng tài thương mại

Nếu hợp đồng có điều khoản trọng tài:

• Thủ tục linh hoạt hơn

• Bảo mật thông tin

• Phán quyết có tính chung thẩm

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đánh giá chi phí và khả năng thi hành phán quyết tại Việt Nam.

Bước 5: Chuẩn bị hồ sơ và chiến lược khởi kiện bài bản

Khởi kiện không chỉ là nộp đơn, mà là một quá trình chiến lược.

Hồ sơ thường bao gồm:

• Hợp đồng và phụ lục

• Chứng từ giao hàng, vận chuyển

• Chứng cứ công nợ, vi phạm

• Tài liệu pháp lý của các bên

Chiến lược cần tính đến:

• Khả năng thắng kiện

• Khả năng thi hành án

• Thời gian và chi phí thực tế

Nhiều doanh nghiệp thắng kiện nhưng không thu được tiền, vì không đánh giá từ đầu bước thi hành.

Những sai lầm doanh nghiệp nước ngoài thường gặp

• Áp dụng thói quen pháp lý nước ngoài vào Việt Nam

• Chậm xử lý làm mất thời hiệu khởi kiện

• Chọn sai cơ quan giải quyết tranh chấp

• Không kiểm soát thông tin trong quá trình thương lượng

• Không đánh giá khả năng tài chính của đối tác Việt Nam

Những sai lầm này hoàn toàn có thể phòng tránh nếu có tư vấn pháp lý phù hợp.

Vai trò của tư vấn pháp lý thường xuyên trong tranh chấp mua bán hàng hóa

Doanh nghiệp có tư vấn pháp lý thường xuyên tại Việt Nam sẽ:

• Rà soát hợp đồng ngay từ giai đoạn ký kết

• Kiểm soát rủi ro thanh toán và giao nhận

• Cảnh báo sớm nguy cơ tranh chấp

• Chuẩn bị chứng cứ trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng

Khi tranh chấp xảy ra, doanh nghiệp không bị động, mà đã sẵn sàng về mặt pháp lý và chiến lược.

DEDICA Law – Đồng hành cùng doanh nghiệp nước ngoài tại Việt Nam

DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có kinh nghiệm tư vấn cho doanh nghiệp nước ngoài trong các tranh chấp mua bán hàng hóa với công ty Việt Nam.

Thông qua dịch vụ tư vấn pháp lý thường xuyên, DEDICA hỗ trợ:

• Rà soát và chuẩn hóa hợp đồng mua bán hàng hóa

• Đánh giá và xử lý tranh chấp có yếu tố nước ngoài

• Đại diện thương lượng, khởi kiện tại tòa án/trọng tài

• Đồng hành xuyên suốt quá trình thi hành phán quyết

DEDICA không chỉ giúp doanh nghiệp thắng về pháp lý, mà hướng đến thu hồi quyền lợi trên thực tế.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!