Khi phát sinh tranh chấp thương mại, doanh nghiệp nên làm gì đầu tiên?

Khi tranh chấp thương mại phát sinh, phản ứng ban đầu của doanh nghiệp có thể quyết định kết quả sau cùng. Doanh nghiệp nên làm gì trước tiên để tránh rủi ro?

Khi phát sinh tranh chấp thương mại, doanh nghiệp nên làm gì đầu tiên?

Khi tranh chấp thương mại xuất hiện, nhiều doanh nghiệp rơi vào trạng thái bị động và lúng túng. Có doanh nghiệp vội vàng gửi công văn “đe dọa khởi kiện”, có doanh nghiệp lại kéo dài thương lượng theo cảm tính, hy vọng đối tác sẽ tự nhượng bộ. Thực tế cho thấy, rất nhiều tranh chấp trở nên nghiêm trọng không phải vì bản chất vụ việc, mà vì cách doanh nghiệp phản ứng ngay từ bước đầu tiên.

Vậy khi tranh chấp thương mại phát sinh, đâu là việc doanh nghiệp nên làm đầu tiên để không tự đẩy mình vào thế bất lợi?

Sai lầm phổ biến: phản ứng cảm tính ngay khi có tranh chấp

Phản xạ thường thấy của doanh nghiệp khi có tranh chấp là:

• Gửi email gay gắt, yêu cầu đối tác chịu trách nhiệm

• Dừng thực hiện nghĩa vụ ngay lập tức

• Đe dọa khởi kiện khi chưa đánh giá pháp lý

• Hoặc ngược lại, im lặng và chờ đối tác phản hồi

Những hành động này tưởng như “quyết đoán”, nhưng lại tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn, vì có thể:

• Bị xem là vi phạm hợp đồng

• Làm mất quyền yêu cầu bồi thường

• Tạo chứng cứ bất lợi cho chính doanh nghiệp

Việc đầu tiên doanh nghiệp cần làm: đánh giá pháp lý, không phải hành động

Tạm dừng phản ứng – dành thời gian nhìn toàn cảnh

Ngay khi tranh chấp manh nha, doanh nghiệp nên:

• Tạm dừng các phản ứng cảm tính

• Không gửi thêm thông điệp chưa kiểm soát

• Thu thập đầy đủ tài liệu liên quan

Mục tiêu của bước này là giữ nguyên hiện trạng pháp lý, tránh làm tình hình xấu hơn.

Rà soát hợp đồng và hồ sơ giao dịch

Đây là bước quan trọng nhất trước mọi quyết định tiếp theo. Doanh nghiệp cần rà soát:

• Hợp đồng và phụ lục

• Điều khoản về nghĩa vụ, vi phạm, chấm dứt

• Điều khoản giải quyết tranh chấp

• Email, biên bản, chứng từ thực hiện

Rất nhiều doanh nghiệp “nghĩ mình đúng” nhưng khi nhìn lại hợp đồng mới phát hiện:

• Điều khoản mơ hồ

• Nghĩa vụ chưa hoàn tất

• Hoặc rủi ro pháp lý nằm ở chính mình

Xác định đúng vị thế của doanh nghiệp trong tranh chấp

Doanh nghiệp đang ở thế mạnh hay thế yếu?

Không phải tranh chấp nào doanh nghiệp cũng ở vị thế có lợi. Cần trả lời trung thực:

• Ai đang vi phạm hợp đồng?

• Doanh nghiệp có chứng cứ đầy đủ không?

• Đối tác có điểm yếu pháp lý nào không?

Việc xác định đúng vị thế giúp doanh nghiệp:

• Không đòi hỏi vượt quá khả năng pháp lý

• Không nhượng bộ quá sớm vì sợ rủi ro

Đánh giá mức độ nghiêm trọng của tranh chấp

Tranh chấp có thể:

• Chỉ là hiểu khác hợp đồng

• Là vi phạm có thể khắc phục

• Hoặc đã chạm ngưỡng kiện tụng

Mỗi mức độ cần chiến lược xử lý khác nhau, không thể dùng một cách cho mọi trường hợp.

Kiểm soát thông tin – đừng tự tạo chứng cứ chống lại mình

Một sai lầm rất thường gặp là:

• Trao đổi qua email/tin nhắn thiếu kiểm soát

• Thừa nhận lỗi hoặc nghĩa vụ không cần thiết

• Gia hạn, cam kết mới mà không có ràng buộc pháp lý

Ngay từ bước đầu, doanh nghiệp cần:

• Kiểm soát nội dung trao đổi

• Tránh phát ngôn mang tính thừa nhận

• Hạn chế cam kết khi chưa đánh giá đầy đủ

Trong tranh chấp, mỗi dòng email đều có thể trở thành chứng cứ.

Có nên thương lượng ngay khi tranh chấp phát sinh?

Thương lượng có thể cần, nhưng không nên tự phát

Thương lượng sớm có thể:

• Giải quyết nhanh

• Giữ quan hệ kinh doanh

• Tiết kiệm chi phí

Tuy nhiên, thương lượng khi chưa đánh giá pháp lý dễ dẫn đến:

• Nhượng bộ sai lầm

• Mất lợi thế nếu tranh chấp leo thang

Vì vậy, thương lượng chỉ nên thực hiện sau khi doanh nghiệp đã hiểu rõ vị thế pháp lý của mình.

Khi nào cần nghĩ đến kiện tụng?

Ngay từ giai đoạn đầu, doanh nghiệp cũng cần:

• Xác định liệu tranh chấp có thể phải đưa ra tòa/trọng tài không

• Kiểm tra thời hiệu khởi kiện

• Đánh giá khả năng thi hành nếu thắng kiện

Việc chuẩn bị sớm phương án kiện tụng không có nghĩa là sẽ kiện ngay, mà giúp doanh nghiệp:

• Không bị động

• Không mất quyền khởi kiện

• Tăng sức ép trong thương lượng

Vai trò của luật sư ở “bước đầu tiên”

Nhiều doanh nghiệp chỉ tìm luật sư khi:

• Đã gửi công văn sai

• Đã chấm dứt hợp đồng không đúng

• Hoặc đã bị khởi kiện ngược

Trong khi đó, giá trị lớn nhất của luật sư nằm ở giai đoạn đầu:

• Đánh giá đúng – sai pháp lý

• Định hướng phản ứng phù hợp

• Giúp doanh nghiệp tránh những bước đi không thể quay lại

Luật sư không chỉ xử lý tranh chấp, mà giúp doanh nghiệp không tự làm khó mình.

Tư vấn pháp lý thường xuyên giúp doanh nghiệp xử lý tranh chấp từ sớm

Doanh nghiệp có tư vấn pháp lý thường xuyên sẽ:

• Có sẵn luật sư hiểu mô hình kinh doanh

• Rà soát hợp đồng ngay khi có dấu hiệu rủi ro

• Nhận tư vấn kịp thời trước khi phản hồi đối tác

• Chuẩn bị chứng cứ xuyên suốt quá trình giao dịch

Khi tranh chấp phát sinh, doanh nghiệp không cần loay hoay “nên làm gì trước”, vì đã có lộ trình xử lý rõ ràng.

DEDICA Law – Đồng hành từ bước đầu tiên của tranh chấp

DEDICA Law là công ty luật chuyên nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh, có kinh nghiệm sâu trong tư vấn pháp lý thường xuyên và giải quyết tranh chấp thương mại cho doanh nghiệp.

DEDICA hỗ trợ doanh nghiệp:

• Đánh giá tranh chấp ngay khi vừa phát sinh

• Định hướng phản ứng pháp lý an toàn

• Chuẩn bị chiến lược thương lượng hoặc khởi kiện

• Phòng ngừa rủi ro từ những bước đầu tiên

DEDICA không chỉ giúp doanh nghiệp xử lý tranh chấp, mà giúp đi đúng ngay từ bước đầu, tránh trả giá về sau.

Liên hệ với DEDICA Law Firm để được tư vấn pháp lý chuyên sâu!

📞 Hotline: (+84) 39 969 0012 (Hỗ trợ qua WhatsApp, WeChat và Zalo)

🕒 Giờ làm việc: Thứ Hai – Thứ Sáu (8:30 – 18:00)

Liên hệ ngay để nhận tư vấn miễn phí lần đầu từ đội ngũ luật sư chuyên nghiệp của chúng tôi!